**Barrières en kansen voor internationale zorgmedewerkers in de zorg in Den Haag**

In de afgelopen jaren zijn veel vluchtelingen, ontheemden, (arbeids-) migranten, expats met een zorgachtergrond- in dit rapport internationale zorgmedewerkers genoemd- naar Nederland gekomen. Velen van hen hebben een educatieve achtergrond en/of werkervaring in de zorg en wonen in Den Haag. De meesten tonen een aanzienlijke motivatie en inzet in hun werk. Maar werken veelal niet in de zorg, maar in andere sectoren, zoals de retail, land-en tuinbouw of de schoonmaak. Dit wordt mede veroorzaakt door verschillende barrières die internationale zorgmedewerkers ervaren op de arbeidsmarkt. Deze barrières zijn:

1. Informatie is moeilijk vindbaar

2. Problemen met het leren van de Nederlandse taal

3. Regels, eisen en procedures zijn onbekend

4. Onvoldoende zicht op eerder verworven competenties

5. Registraties van beroepen is ingewikkeld

6. Lange wachtlijsten voor taal en beroep registratie

7. Financiële drempels

8. Culturele verschillen

9. Geen scholing op maat

10. Onvoldoende begeleiding in de zorgpraktijk

Om bovenstaande barrières tegen te gaan, speelt de Zorgpilot Haaglanden een cruciale rol. De Zorgpilot biedt oplossingsrichtingen in de regio Den Haag met als doel een betere aansluiting tussen vraag en aanbod. De oplossingsrichtingen vanuit de Zorgpilot Haaglanden worden gevolgd met participatief actie onderzoek vanuit De Haagse Hogeschool. Dit rapport geeft inzicht in welke barrières worden aangepakt vanuit de Zorgpilot Haaglanden om kansen te creëren voor internationale zorgmedewerkers in de Haagse zorgsector. Successen en knelpunten van het gehele proces - van werving tot duurzame plaatsing - kunnen door evaluatie in kaart gebracht worden.

**Barrière 1: Informatie is moeilijk vindbaar**

Er is onder zowel Internationale zorgmedewerkers als werkgevers behoefte aan eenduidige informatie. Indien de taal niet goed wordt beheerst is de toegang tot informatie over taallessen moeilijk. Maar ook informatie over mogelijkheden om te werken in de zorg is moeilijk vindbaar, bijvoorbeeld over rechten, plichten, eisen en procedures. **Oplossingsrichting vanuit de Zorgpilot Haaglanden**: studenten van De Haagse Hogeschool hebben door middel van design thinking een opzet voor een **website Zorg-pilot Haaglanden** gemaakt. Op deze website wordt informatie op maat aangeboden. Internationale zorgmedewerkers krijgen via de website gerichte informatie over regels, eisen, rechten en procedures voor het werken in de Nederlandse zorg sector.

**Barrière 2: Problemen met het leren van de Nederlandse taal**

De eisen aan internationale zorgmedewerkers om de Nederlandse taal te beheersen is van belang voor de patiënt/cliënt veiligheid. Maar het leren van de Nederlandse taal wordt door internationale zorgmedewerkers als moeilijk ervaren: het cursusaanbod is lastig vindbaar en duur, kent lange wachtlijsten en wordt niet structureel aangeboden. Het niet goed beheersen van de Nederlandse taal, belemmert het vinden van informatie over mogelijkheden naar ander werk. Werkgevers eisen moeilijk bovendien dat internationale zorgmedewerkers hun (vak)taal kennen, maar voor de (vak)taal hebben ze leerwerkplekken of banen in de zorg nodig. Dit creëert een paradoxale situatie: om de (vak)taalvaardigheid te verbeteren, is werkervaring nodig, maar om in de zorg te kunnen werken, is een bepaald taalniveau vereist. Ook lokale zorgmedewerkers geven aan dat de beheersing van de (vak)taal de meest prominente barrière is voor internationale zorgmedewerkers om te kunnen werken in de zorg. **Oplossingsrichting vanuit de zorgpilot Haaglanden**: Gemeente Den Haag biedt internationale zorgmedewerkers een intensieve Nederlandse taaltrainingen aan (o.a. na werktijd en in weekenden).

**Barrière 3: Regels, eisen en procedures zijn onbekend**

De Nederlandse zorgsector stelt eisen aan mensen die buiten de EU zijn opgeleid. Deze eisen zijn aan veranderende wet- en regelgeving onderhevig. Er zijn veel procedures en regels waar zowel de internationale zorgmedewerkers als de lokale medewerkers niet van op de hoogte zijn. Daardoor is het onduidelijk welke stappen ondernomen moeten worden (BIG procedures, taaleisen, kennis-en vaardighedentoetsing, beroepsinhoudelijke toetsing, uitzonderingen, erkenning van beroepskwalificaties en verklaringen van vakbekwaamheid). Wat gedaan moet worden bij welk loket is onbekend. **Oplossingsrichting vanuit de zorgpilot Haaglanden**: internationale zorgmedewerkers worden begeleid in het proces naar toeleiding naar de arbeidsmarkt; ze krijgen hierin duidelijkheid over hun rechten en plichten, eisen, procedures en regels en wat de doorlopen stappen zijn.

**Barrière 4: Onvoldoende zicht op eerder verworven competenties**

MBO- en HBO- opleidingen waarderen diploma's van internationale zorgmedewerkers. Instanties zoals het Centraal Individuele Beroepen Gezondheidszorg (CBIG) kunnen ook buitenlandse diploma's erkenning geven. Het Nuffic waardeert ook buitenlandse diploma's van internationale zorgmedewerkers, maar eerder verworven competenties (EVC) worden in deze diplomawaarderingen niet altijd meegenomen. **Oplossingsrichting vanuit de zorgpilot Haaglanden**: het Nuffic is een pilot gestart samen met Libereaux om de transversale skills van internationale zorgprofessionals inzichtelijk te maken. Hierdoor is er meer zicht op instroomprofielen voor werkgevers in de zorg.

**Barrière 5: Registraties van beroepen is ingewikkeld**

Veel beroepen in de gezondheidszorg vragen om een registratie in het kwaliteitsregister. Hiervoor bestaan taaleisen en een beroepsinhoudelijke toets. De regels, eisen en procedures zijn echter ingewikkeld. Voor elk beroep gelden ander eisen en zijn de eisen aan veranderingen onderhevig. **Oplossingsrichting vanuit de zorgpilot Haaglanden**: Gemeente Den Haag probeert procedures te vereenvoudigen door knelpunten aan te kaarten bij o.a. het ministerie van VWS en het CBIG.

**Barrière 6: Lange wachtlijsten voor taal en beroepsregistraties**

Om een beroepsinhoudelijke toets te kunnen maken is een B1 taalniveau nodig. Zowel voor de taaltrainingen als voor de B1 toetsen bestaan lange wachtlijsten. Deze beperkte beschikbaarheid van Nederlandse taallessen en de beroepsinhoudelijke toetsmomenten voor de BIG-registratie, zorgen voor frustraties. **Oplossingsrichting vanuit de zorgpilot Haaglanden**: er worden mogelijkheden gecreëerd om extra taal-en scholingsondersteuning aan te bieden binnen het ROC Mondriaan, zorginstellingen en De Haagse Hogeschool.

**Barrière 7: Financiële drempels**

Veel internationale zorgmedewerkers werken in laagbetaalde banen. Financiële barrières die internationale zorgmedewerkers ervaren zijn onder meer de dure particuliere taal- en vakgerichte cursussen en de hoge kosten voor diploma-erkenning via Nuffic en de verplichte beroepenregistraties. Om ervaring op te doen in de Nederlandse zorgsector bieden werkgevers in de zorg onbetaalde stages. Betaald werk inruilen voor onbetaalde stages geeft risico op verlies van inkomsten en toeslagen. **Oplossingsrichting vanuit de zorgpilot Haaglanden**: Gemeente Den Haag wijst werkgevers op de urgentie van financiële ondersteuning. Bovendien zijn er subsidies en/of tegemoetkomingen in de kosten die werkgevers kunnen aanvragen, zoals financiering voor extra begeleiding van statushouders in de zorg.

**Barrière 8: Culturele verschillen**

Er is onderling contact tussen mensen met een gedeelde identiteit. Ook op de werkvloer. Het is dan ook belangrijk dat er verbindingen, sociale netwerken zijn tussen internationale orgmedewerkers en de ontvangende samenleving. Hier ontbreekt het echter veelal aan waardoor er sprake is van onbegrip: onbekend maakt onbemind. **Oplossingsrichting vanuit de zorgpilot Haaglanden**: er worden sociale ontmoetingen georganiseerd door Gemeente Den Haag, onder andere in het taal café en in theater Amare. Daarnaast worden er gezamenlijke activiteiten door deelnemers van de zorg-pilot ondernemen, zoals musea bezoek, wandelingen, etc.

**Barrière 9: Geen scholing op maat**

Er is een regulier scholingsaanbod op ROC Mondriaan, in zorginstellingen en binnen De Haagse Hogeschool. Een aanvullend hbo-scholingsaanbod op maat is er (nog) niet. **Oplossingsrichting vanuit de zorgpilot Haaglanden**: Vanuit de subsidieaanvraag Kennis en Studentenstad is er gestart met de ontwikkeling van een breder, vraaggestuurd en modulair opleidingsaanbod, gericht op de om- en bijscholing van zowel werkenden (lokaal personeel) als werkzoekenden (internationale zorgmedewerkers). Dit kan specifiek aangeboden worden vanaf studiejaar 2026-2027.

**Barrière 10: Onvoldoende begeleiding in de zorgpraktijk**

De verwachting is dat internationale zorgmedewerkers intensieve begeleiding nodig hebben, gezien hun beperkte beheersing van de Nederlandse taal en onbekendheid met het Nederlandse zorgstelsel. Deze begeleidingsbehoefte legt een extra belasting op een al krap bemeten personele formatie. **Oplossingsrichting vanuit de Zorgpilot Haaglanden**: er wordt geïnvesteerd in participatief actie onderzoek: opgedane inzichten en ervaringen stellen de gemeente Den Haag in staat om lessen te trekken over het vormgeven van het arbeidsmarktbeleid. Zorginstellingen krijgen kennis en inzicht door (onderzoeks)begeleiding voor duurzame plaatsingen.