ZoekresultatenZoekresultaten
Volg ons op
Volg ons op
Types
0Instelling
26Bestandstype
9Taal
5Publicatiejaar
12Thema's
14Producttype
14Publicaties met bestand / URL
2Projectstatus
3Vandaag de dag loopt de discussie over AI hoog op: wat betekent AI voor verschillende beroepen? Welke competenties zijn straks wellicht niet meer relevant en welke juist des te meer? En wat betekent AI voor het onderwijs? Hoog tijd dus om in het onderwijs aandacht te besteden aan het versterken van AI-geletterdheid. Ofwel de competenties die nodig zijn om AI-technologieën kritisch te kunnen evalueren, er effectief mee te kunnen communiceren en mee samen te werken, zowel thuis als op de werkplek, zodat studenten klaar zijn voor een wereld vol AI Antwoord op deze en andere vragen vind je in deze publicatie van het lectoraat Teaching, Learning & Technology zodat je in zeven minuten weer bent bijgepraat over AI geletterdheid. # AI-geletterdheid #teachinglearningandtechnology #inholland
DOCUMENT
Dit beroepsproduct bestaat uit een reeks bijlagen waarin AI-geletterdheid per rol binnen de organisatie wordt uitgewerkt. De volgende rollen worden behandeld:
1. Bestuur/Management
2. Legal (juridische afdeling)
3. HR
4. IT/Beheer
5. Teamleider
6. Eindgebruiker
7. Externe uitvoerder
Elke bijlage bevat een toelichting op de rol binnen AI-gebruik, uitleg van de relevante competenties, praktische voorbeelden van werkzaamheden en een overzicht van basiscompetenties per risicoklasse.
Disclaimer:
De afstudeeropdracht wordt uitgevoerd door een vierdejaarsstudent in het kader van zijn/haar afstuderen bij het Instituut voor Rechtenstudies. De student levert een juridisch beroepsproduct op en doet daartoe onderzoek. De student wordt tijdens de uitvoering van zijn/haar afstudeeropdracht begeleid door een afstudeercoach. De inspanningen van de student en de afstudeercoach zijn erop gericht om een zo goed mogelijk beroepsproduct op te leveren. Dit moet opgevat worden als een product van een (vierdejaars)student en niet van een juridische professional. Mocht ondanks de geleverde inspanningen de informatie of de inhoud van het beroepsproduct onvolledig en/of onjuist zijn, dan kunnen de Hanzehogeschool Groningen, het Instituut voor Rechtenstudies, individuele medewerkers en de student daarvoor geen aansprakelijkheid aanvaarden.
DOCUMENT
AI-geletterdheid houdt in dat jij en je medewerkers weten wanneer jullie AI gebruiken, hoe het werkt en hoe je dit veilig en verantwoord doet. Het gaat niet alleen om techniek, maar ook om privacy, eerlijke beslissingen en menselijk toezicht.
Disclaimer:
Deze opdracht is uitgevoerd door studenten in het kader van hun opleiding bij het Instituut voor Rechtenstudies. De studenten leveren een juridisch beroepsproduct op en doen daartoe onderzoek. De studenten wordt tijdens de uitvoering van de opdracht begeleid door een coach. De inspanningen van de studenten en de coach zijn erop gericht om een zo goed mogelijk beroepsproduct op te leveren. Dit moet opgevat worden als een product van (derdejaars)studenten en niet van een juridische professional. Mocht ondanks de geleverde inspanningen de informatie of de inhoud van het beroepsproduct onvolledig en/of onjuist zijn, dan kunnen de Hanzehogeschool Groningen, het Instituut voor Rechtenstudies, individuele medewerkers en de studenten daarvoor geen aansprakelijkheid aanvaarden.
MULTIFILE
In deze podcastaflevering is Josien Boetje te gast bij Laura Walter-Goudsmit. Josien is Promovendus Digitale Informatievaardigheden & Lerarenopleider Digitale Geletterdheid bij Hogeschool Utrecht. Samen bespreken we het belang van digitale vaardigheden voor leerlingen en leraren, de ontwikkeling van een curriculum digitale geletterdheid op de lerarenopleiding, en het verlangen om praktische handvatten en inspiratie te delen. Ook bespreken we Generatieve AI en de mogelijke toepassingen in het onderwijs; met een kritische blik op de ontwikkelingen, de ethiek en de doordachte implementatie.
YOUTUBE
Dit position paper onderzoekt hoe generatieve AI leren en professionaliseren verandert, in het hoger beroepsonderwijs én op de arbeidsmarkt. AI maakt ervaren professionals productiever, maar tast tegelijk de instaproutes aan waarlangs starters hun expertise opbouwen. Wanneer routinematige starterstaken door AI worden overgenomen, dreigt de leerroute naar professioneel vakmanschap te verzwakken en komt de toekomstige instroom van ervaren professionals onder druk. Aan de hand van drie effecten — substitutie, augmentatie en transformatie — brengt het paper de gevolgen in kaart voor studenten, starters en ervaren professionals. Het behandelt risico's als cognitieve uitbesteding, verlies van vaardigheden en een nieuwe vorm van kansenongelijkheid, en introduceert de begrippen 'missing middle' en 'hybride intelligentie' als handelingsperspectief. Het paper sluit af met een gezamenlijke agenda voor onderwijsinstellingen en werkgevers: beroepsprofielen herijken, AI-geletterdheid verankeren in curriculum en toetsing, stages herontwerpen als work-integrated learning, en kortcyclisch onderzoeken wat werkt. Zo blijft de route naar vakmanschap behouden in een tijd waarin AI startersbanen overneemt.
DOCUMENT
De ontwikkelingen op het gebied van artificial intelligence (AI) gaan razendsnel. Hoe ga je als schooldirecteur om met de kansen en keerzijden van generatieve AI in het onderwijs, zoals ChatGPT? Onderwijskundige en specialist digitale geletterdheid Josien Boetje geeft uitleg, inzichten en tips om jou en je team te inspireren.
LINK
Van 23 tot en met 25 juni 2025 kwamen in Dublin ruim 130 onderzoekers, beleidsmakers en onderwijsprofessionals uit 29 landen bijeen tijdens EDUsummIT 2025. Het centrale thema, Designing Education Ecosystems for the Future: The Role of Digital Technologies, vormde het uitgangspunt voor intensieve samenwerking in negen thematische werkgroepen. In deze werkgroepen werd gewerkt aan gedeelde visies, conceptuele kaders en concrete aanbevelingen voor onderwijs in een digitale samenleving. De opbrengsten van deze internationale samenwerking zijn gebundeld in het EDUsummIT 2025 eBook. Leidinggeven aan digitale leerculturen in scholen Binnen de thematische werkgroepen leverden ook onderzoekers van iXperium een inhoudelijke bijdrage. Marijke Kral, lector Leren met ict, nam deel aan TWG2: Developing and leading digital learning cultures in schools. Deze werkgroep richtte zich op de rol van schoolleiders in digitale transformatieprocessen. Er werd gewerkt aan een competentiekader voor leiderschap in digitale onderwijsomgevingen, waarin niet alleen technologische kennis, maar vooral pedagogische visie, organisatiecultuur en contextgevoelig handelen centraal staan. De bijdragen benadrukken dat effectief leiderschap in digitale transformatie vraagt om inclusieve en toekomstbestendige strategieën die aansluiten bij de specifieke schoolcontext. AI-geletterdheid voor leraren en leerlingen Pierre Gorissen, associate lector Leren met ict, was betrokken bij TWG5: Artificial Intelligence (AI) literacy for teaching and learning: design and implementation. Deze werkgroep onderzocht hoe de AI-geletterdheid van leraren versterkt kan worden, zodat zij AI verantwoord, kritisch en doelgericht kunnen inzetten in hun onderwijspraktijk. Aan bod kwamen onder meer curriculumontwerp, professionaliseringsprogramma’s, concrete klaspraktijken en beleidsmatige randvoorwaarden. Het gezamenlijke doel is leraren toe te rusten met kennis, vaardigheden en vertrouwen om AI-toepassingen te benutten, én om leerlingen een verdiepend begrip van AI-concepten mee te geven. Daarmee draagt TWG5 bij aan onderwijs waarin technologie en pedagogiek in samenhang worden ontwikkeld. Een gezamenlijke call to action voor praktijk, beleid en onderzoek Het eBook sluit af met een gezamenlijke call to action voor praktijk, beleid en onderzoek. Voor onderwijsprofessionals en schoolleiders wordt opgeroepen om digitale leeromgevingen te ontwerpen die aansluiten bij de lokale context en de autonomie van lerenden versterken. Technologie en AI dienen kritisch en ethisch te worden ingezet, met oog voor inclusie, welzijn en empowerment. Door onderzoekend samen te werken kan professionalisering actueel en relevant blijven. Voor beleidsmakers ligt de nadruk op participatief beleid, ethisch en rechtvaardig gebruik van technologie en duurzame investeringen in professionalisering en welzijn. Onderzoekers worden opgeroepen om samen met praktijk en gemeenschappen te werken aan toepasbaar onderzoek, met expliciete aandacht voor ethische en rechtvaardigheidsvraagstukken, en om de vertaling van kennis naar de onderwijspraktijk te versterken.
LINK
In het voorjaar van 2025 is de monitor Leren en lesgeven met ict voor de derde keer afgenomen bij de docenten van de HAN. De resultaten geven inzicht in hoe docenten lesgeven met en over ict, de competenties van docenten voor leren en lesgeven met ict en hoe professionalisering hiermee samenhangt. Deze rapportage presenteert de resultaten van 2025 en laat ontwikkelingen zien ten opzichte van 2023 en 2020. Daarnaast worden verschillen tussen academies belicht. De conclusie is dat de ontwikkelingen in lesgeven met en over ict en de bijbehorende competenties over de jaren heen beperkt zijn. Er is een kleine vooruitgang in het gebruik van ict in het onderwijs (m.n. voor differentiëren en zelfregie van studenten). Aandacht voor digitale geletterdheid van studenten is nog beperkt: zo is de aandacht voor AI in het onderwijs, zowel qua vaardigheden van docenten en studenten, als de daadwerkelijke inzet van AI, (nog) gering. Hoewel flexibel en blended onderwijs belangrijke uitgangspunten zijn voor de HAN, voelt de meerderheid van de HAN-docenten zich onvoldoende vaardig in het lesgeven met ict. Het aandeel docenten dat zich professionaliseert op thema’s over onderwijs en ict, neemt toe. Dat is positief, want er is een duidelijke samenhang tussen professionalisering en de competenties van lesgeven met en over ict. Docenten die hebben deelgenomen aan minimaal drie of langdurige professionaliseringstrajecten laten de grootste ontwikkeling in competenties zien. Bovenstaande conclusies gelden voor de HAN als geheel. Tussen academies zijn duidelijke verschillen zichtbaar in inzet van ict en competentie-ontwikkeling van docenten. Sommige academies staan stil of laten zelfs achteruitgang zien, bij andere academies is een vooruitgang te zien op bepaalde thema’s.
LINK
In het najaar van 2024 is de monitor leren en lesgeven met ict voor het eerst afgenomen bij Quadraam, een scholengroep voor voortgezet onderwijs in de regio Liemers/Arnhem. Docenten van veertien scholen hebben deelgenomen aan de monitor met als doel de competenties op het gebied van leren en lesgeven met en over ict in beeld te brengen. Daarnaast dienen de resultaten als input voor het vormgeven van professionalisering. Dit rapport presenteert de resultaten van deze eerste afname en laat zien hoe het in schooljaar 2024-2025 is gesteld met de inzet van ict en de bijbehorende competenties van docenten bij Quadraam, op bestuursniveau en bij elk van de scholen binnen het bestuur. De verschillen tussen de docenten bij Quadraam groot zijn en de ‘voorhoede’ als het gaat om de didactische inzet van ict is klein. Een groot deel van de docenten zet hooguit basale apps in en gebruikt ict om te communiceren met en tussen leerlingen. De aandacht voor digitale geletterdheid is beperkt. Vanuit de leerling geredeneerd lijkt het mede afhankelijk van de school, de vakken die je volgt en de docenten die je treft, in welke mate en hoe je onderwijs met ict wordt ondersteund en in welke mate je ontwikkeling van digitale vaardigheden wordt bevorderd. Een meerderheid van de docenten bij Quadraam heeft zich in de afgelopen twee jaar geprofessionaliseerd op het gebied van onderwijs en ict. Dit had vooral betrekking op de eigen digitale geletterdheid, het gebruik van ict om te differentiëren, activerend leren met ict en generatieve AI. In 2027 zal de monitor opnieuw worden afgenomen, waardoor ontwikkelingen bij Quadraam kunnen worden gevolgd, de effecten van interventies in kaart worden gebracht en waar nodig kan worden bijgestuurd.
LINK
In deze aflevering van De Dataloog gaan hosts Walter en Jurjen in gesprek met Phaedra Kortekaas (Managing Director Benelux bij SAS) en Jos Dirkx (oprichter van Beenova AI en World Economic Forum Tech Pionier) vanuit het Nederlandse hoofdkantoor van SAS. Ze bespreken hoe data-geletterdheid en kritisch denken hand in hand gaan met de razendsnelle ontwikkelingen op het gebied van data en AI. Hoe bereiden we toekomstige generaties voor op een wereld waarin IT en kunstmatige intelligentie net zo vanzelfsprekend moeten worden als een internationale voertaal?
Phaedra Kortekaas pleit voor een vroege start met data-geletterdheid in het onderwijs, terwijl Jos Dirkx vanuit een internationaal perspectief naar AI-innovatie kijkt, met inspirerende voorbeelden uit onder andere Singapore. Ze benadrukken samen de noodzaak van inclusieve, diverse AI-modellen en onderstrepen de belangrijke rol die Europa kan spelen om ethische standaarden en toegankelijkheid te waarborgen.
In een gesprek dat verder gaat dan technologische snufjes, staat de oproep centraal om kritisch te blijven denken. Want uiteindelijk is technologie slechts een middel, en is het aan ons om te bepalen in welke richting we innoveren. Ontdek in deze aflevering hoe visie, educatie en samenwerking de sleutel zijn tot een duurzame en verantwoorde digitale toekomst.
LINK
