Types
0Instelling
27Publicatiejaar
6Producttype
23Bestandstype
9Taal
5Publicaties met bestand/URL
2Onderzoeksthema's
13Looptijd
0Projectstatus
3De SPRONG-groep Deltatechnologie is een initiatief van HZ University of Applied Sciences, Hogeschool Van Hall Larenstein en Delta Platform om samen met Hogeschool Rotterdam, Hanzehogeschool Groningen, Aeres Hogeschool, HAN University of Applied Sciences en met marktpartners te werken aan watergerelateerde, praktijkgerichte onderzoeksvraagstukken. De steeds urgenter wordende problematiek van watergerelateerde gebiedsopgaven in het Nederlandse deltagebied vraagt om innovaties, van technische en niet-technische aard. Belangrijk is dat innovaties verder komen dan de “experimenteer- en pilotfase”. Dat kan alleen door een intensief samenspel tussen overheid, bedrijfsleven, kennisinstituten, burgers en belangenpartijen (de “quadruple helix”) vanaf het prille begin. De SPRONG-groep Deltatechnologie heeft de ambitie om de transitie naar een robuuste en duurzame Nederlandse delta op gang te brengen. Dit vereist afstemming en bundeling van kennis en kunde van de betrokken hogescholen, die met praktijkgericht onderzoek en opleiding van nieuwe generaties professionals een significante bijdrage kunnen leveren aan dit proces. Het toekomstperspectief voor de SPRONG-groep is verbonden met haar opgave een wezenlijke bijdrage te leveren aan de (inter)nationale problematiek van watergerelateerde gebiedsopgaven. De KIA Landbouw, Water en Voedsel is hierbij het ijkpunt, de verschillende landschapstypen het vertrekpunt. Het De SPRONG-groep creëert daartoe langjarige samenwerkingsverbanden en open innovatie-omgevingen met onderwijs, overheid en marktpartners en met praktijkgericht onderzoek als vliegwiel: living labs. Dat heeft impact op de beroepspraktijk, de samenleving en de kennisontwikkeling in het domein deltatechnologie. Door sterk in te zetten op de groei en professionalisering van de werkwijze in die living labs vergroot de SPRONG-groep die impact. Door samen met de regionale stakeholders op zoek te gaan naar antwoorden op complexe vraagstukken, vormen de living labs een verbonden ecosysteem van regionale learning communitys. Dit is de optimale vorm van kennisontwikkeling.
Nederland staat voor een enorme uitdaging zich te beschermen tegen de gevolgen van extremer weer door een veranderende klimaat. Door hemelwater in de bodem te infiltreren en daar ondergronds vast te houden kunnen problemen omtrent wateroverlast én droogte worden tegengegaan, terwijl de belasting op het stedelijke watersysteem wordt geminimaliseerd. Ruimte in de ondergrond is echter schaars. Ondergrondse infrastructuur en stedelijk groen concurreren met klimaatadaptatiemaatregelen om de beperkt beschikbare ruimte. Slimme integrale ontwerpen met oog voor koppelkansen, functiecombinaties en de bestaande vervangingsopgave zijn nodig om op duurzame wijze te blijven omgaan met de druk op de ondergrond. De weg biedt een kansrijke mogelijkheid om ondergrondse waterberging in stedelijk gebied te realiseren op een ruimtelijk efficiënte en duurzame wijze. Nu verschillende Nederlandse gemeenten experimenteren met diverse vormen van ondergrondse waterberging in de weg, worstelen gemeentelijke professionals met het maken van de juiste keuzes. Een variant waarin het water wordt geborgen direct in het wegcunet heeft grote voordelen omdat het andere ondergrondse infrastructuur niet in de weg zit. Er zijn echter belangrijke vragen. Er ontbreekt namelijk een overzicht van praktijkvoorbeelden waarin de stabiliteit, (kosten-)effectiviteit, duurzaamheid, bijdrage aan droogtebestrijding, beslag op de drukke ondergrond en stedelijke opschaalbaarheid voor diverse vormen van de waterbergende weg worden gewaardeerd. Het project de Waterbergende Weg maakt middels praktijkgericht onderzoek inzichtelijk hoe de waterbergende weg functioneert als het gaat om stabiliteit, hydrologisch functioneren, duurzaamheid, en (kosten-)effectiviteit; en wat de mogelijkheden en belemmeringen zijn wat betreft stedelijke opschaalbaarheid. Het project heeft als doel om gemeentelijke professionals te ondersteunen in hun keuze voor de waterbergende weg. Het biedt de kennis nodig om per situatie kansen en knelpunten te beoordelen en deze om te zetten in concrete eisen voor ontwerp en implementatie van de waterbergende weg. Hiermee kunnen zij bij herinrichting (vervanging/energietransitie) van wegen problemen met wateroverlast, droogte en hitte beperken.
Dit boek schetst de urgentie van de duurzaamheidstransitie en de zoektocht naar een natuurlijk sociaal contract, waarin de relatie tussen mens, samenleving en ecosysteem centraal staat. In plaats van individualisme en marktdominantie benadrukt dit contract collectieve verantwoordelijkheid, wederkerigheid en ecologisch bewustzijn. Sociale innovatie wordt hierin gepresenteerd als sleutel tot systeemverandering: nieuwe vormen van bestuur, organisatie en samenwerking tussen overheden, bedrijven, burgers en kennisinstellingen. Het boek bespreekt theoretische kaders zoals transitiemanagement, complexe adaptieve systemen, adaptief management, sociaal leren en transdisciplinaire samenwerking. Daarnaast introduceert het analytische instrumenten zoals krachtenveldanalyse en institutionele ontwerpprincipes om sociale innovaties beter te begrijpen en te faciliteren. Aan de hand van praktijkvoorbeelden – van kringlooplandbouw en korte ketens tot adaptieve gebiedsontwikkeling en eiwittransitie – laat Huntjens zien hoe innovaties op micro-, meso- en macroniveau bijdragen aan brede welvaart en meervoudige waardecreatie. Het lectoraat Sociale Innovatie in het Groene Domein positioneert zich daarmee als motor van kennisontwikkeling en praktijkgericht onderzoek. De kernboodschap is dat duurzame transitie alleen slaagt wanneer technologische vernieuwing wordt verbonden met sociale innovatie, waarbij waarden als rechtvaardigheid, verbondenheid en solidariteit richting geven aan collectieve oplossingen.
BOEK
De wereldwijde fosforchemische industrie is sterk afhankelijk van witte fosfor (P4) dat wordt geproduceerd uit gemijnd fosfaaterts (Ca5(PO4)3F), een eindige en schaarse fossiele grondstof. De omzetting van P4 in een scala aan producten is op dit moment ook niet duurzaam, maar energie-intensief en inefficiënt, terwijl deze organofosforverbindingen een prominente rol spelen in de moderne wetenschap en samenleving vanwege hun brede toepassingen. De reductie van anorganisch fosfaat (oxidatietoestand +5) naar P4 (ox. toestand 0) brengt deze inefficienties met zich mee, aangezien veel hoogwaardige vervolgproducten zich in de +3 of +5 formele oxidatietoestand bevinden. In dit KIEM GoChem project zullen onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam in samenwerking met MKB SusPhos b.v. nieuwe synthetische methodologieën ontwikkelen die onnodige redoxcycli in de fosforchemie voorkomen en daarnaast gebruikmaken van afvalstromen als startmateriaal. Het project is relevant voor de Nationale Wetenschapsagenda “Circulaire economie en grondstoffenefficiëntie” en heeft als doel om de duurzaamheid van de fosforchemische industrie te verbeteren, waarbij fosfaatafval als grondstof gebruikt wordt en het gebruik van witte fosfor (P4) geheel wordt omzeild. SusPhos b.v. maakt gebruik van een onuitputtelijke hernieuwbare grondstof, met name fosfaten teruggewonnen uit afvalwater in de vorm van struviet (magnesium ammoniumfosfaat) om duurzame fosfaathoudende meststoffen en brandverstragers te produceren, en bouwt dit jaar een proeffabriek om deze techniek op te schalen. In dit nieuwe GoChem project richten SusPhos b.v. en de UvA zich op de ontwikkeling van een nieuw protocol voor de omzetting van struviet naar hoogwaardigere fosfaatesters, waarmee in potentie een nieuw portfolio aan gerecycleerde producten op de markt gezet kan worden dat kan concurreren met de huidige producten en als zodanig een belangrijke bijdrage levert aan de totstandkoming van een circulaire economie. De directe, redoxneutrale omzetting van hernieuwbare anorganische fosfaten in belangrijke organofosfaatproducten is een kans waarmee onnodige verspilling van meet af aan wordt geëlimineerd.
Nederland kent een zeer productieve landbouw, maar deze productiviteit gaat gepaard met het gebruik van veel gewasbeschermingsmiddelen en nutriënten. Als gevolg hiervan wordt het grond- en oppervlaktewater relatief zwaar belast met stikstof, fosfaat en gewasbeschermingsmiddelen. Deze vervuiling kan een bedreiging vormen voor het ecosysteem en de drinkwaterwinning. Landbouwpartijen, waterschappen en waterbedrijven zoeken naar manieren om de emissie van gewasbeschermingsmiddelen en nutriënten naar het watersysteem te reduceren. Duurzaam bodembeheer, en dan vooral het op peil houden van organische stof in bodems, vervult daarbij een sleutelrol. De hoeveelheid en kwaliteit van de organische stof in bodems kan worden verbeterd door het terugbrengen van organische reststromen (zoals vaste mest en gewasresten) naar de bodem. In dit project verkent Hogeschool van Hall Larenstein, samen met partijen uit de landbouw- en watersector (Projecten LTO Noord, Wetterskip Fryslân en WMD Drinkwater) en kennispartijen (WLN en Bioclear Earth), het effect van hergebruik van organische reststromen op de emissieverlaging van gewasbeschermingsmiddelen en nutriënten naar grond- en oppervlaktewater. De onderzoeksmethoden die worden gebruikt zijn literatuurstudie, workshops met focusgroepen en oriënterende kolomexperimenten. Verschillende varianten (combinaties van bodemsoort, organische stofgehalte en organische reststroom) worden beoordeeld op basis van een vooraf opgesteld toetsingskader. Het projectresultaat is een adviesrapport waarin de uitkomsten en bevindingen zijn vastgelegd en vertaald naar de potentie voor de praktijk. Daarnaast worden twee publicaties geschreven in vaktijdschriften voor de landbouw- en watersector. Deze resultaten vormen de basis voor verdere ontwikkeling van vernieuwende maatregelen gericht op schoon water door duurzaam bodembeheer.
Nederland heeft in het Natura 2000 Beheerplan Deltawateren richtlijnen vastgelegd voor natuurbehoud en biodiversiteit. De Nederlandse wateren en de deltagebieden maken tweederde uit van de Natura 2000 gebieden en vormen een belangrijk leefgebied voor kustbroedvogels en zijn voor trekvogels onmisbaar als rustgebied en plek om te foerageren. Om natuurbeheer effectiever te kunnen laten verlopen, is monitoring van de dynamiek van estuariene natuur in de deltabeheercyclus van groot belang. Het biedt publieke professionals mogelijkheden om systeemontwerpen en/of systeemingrepen (tijdig) aan te passen. Voor projectmonitoring wordt gebruik gemaakt van conventionele meettechnieken die veelal arbeidsintensief en dus kostbaar zijn. Doel van dit project is te onderzoeken of het monitoren van natuurherstelprojecten efficiënter kan. Kernvraag is of door de inzet van nieuwe meettechnieken meer of andersoortige data tegen lagere kosten, over grotere arealen en met betere temporele resoluties kan worden vergaard. Oftewel meer systeembegrip. Op drie locaties in de Westerschelde (Baalhoek, Knuitershoek en Perkpolder) wordt geëxperimenteerd met innovatieve meettechnieken om beter inzicht te krijgen op factoren die van invloed zijn op het functioneren van getijdenecosystemen. Data van negen kernparameters wordt ingewonnen: (1) vogelaantallen, (2) benthos als vogelvoedsel, (3) benthos als bioturbator, (4) middelgrootte schaal morfologie, (5) grootschalige morfologie, (6) korte termijn (dagelijkse) veranderingen in sedimenthoogte, (7) bodemdichtheid, (8) hydrodynamiek: stroming /golven en (9) sedimentconcentraties in water. Het activiteitenplan bestaat uit zes werkpakketten: (1)het fysiek inrichten van de meetlocaties, (2) data-acquisitie op zowel conventionele- als innovatieve wijze, (3) data-analyse door vergelijkend onderzoek, (4) het ontwikkelen van een afwegingskader voor publieke professionals, (5) een plan van doorwerking en (6) projectmanagement. Na afronding van elke meetcampagne worden data geanalyseerd en vergeleken met modellen en kennis die tot dan toe bekend is. Kennis en expertise wordt op de DeltaExpertise-site (HZ Body of Knowledge) gestructureerd en ontsloten met behulp van de Expertise Management Methodologie en de Soft Systems Methodologie.
Food is een belangrijk thema voor Nederland en de Metropoolregio Amsterdam (MRA). Zowel op economisch, sociaal als logistiek niveau heeft Food een grote impact op onze samenleving. En door het toenemend aantal monden in Nederland, die steeds meer en gevarieerd eten, wordt deze impact groter en groter. Dit geldt zeker voor Amsterdam, met haar meer dan 5.000 horecazaken en 4.000 horecadistributeurs in de regio. In dit rapport wordt vanuit een analyse van de Nederlandse Agri & Food Sector, oplossingsrichtingen voor een slimmere en schonere horecadistributie voor Amsterdam en de Metropool Regio Amsterdam ontwikkeld. De horecadistributie in Amsterdam is letterlijk aan het vastlopen door de stijgende vraag naar goederen en de afnemende bereikbaarheid in de stad. Om dit structurele probleem op te lossen zullen zowel de gemeente, de horecadistributeurs en de horecondernemers moeten gaan samenwerken. De gemeente heeft hierbij ook de taak een nieuw level playing field te creëren om deze samenwerking zowel af te dwingen als te faciliteren.
RAPPORT
Dit PD traject beoogt ontwikkeling en inbedding van learning communities voor duurzame ontwikkeling in ecosystemen van onderwijs, onderzoek en praktijk. Werken aan duurzame ontwikkelingsdoelen in de transitie naar een duurzame samenleving vraagt andere competenties van professionals, zoals kritisch bewustzijn, empathie, verantwoordelijkheid nemen, toekomstdenken en transdisciplinair werken. Deze competenties worden door hogescholen idealiter in een authentieke leeromgeving ontwikkeld, waarin vraagstukken en dilemma’s rondom duurzame ontwikkeling, kennisontwikkeling op gang brengen. Learning communities (LC’s) zijn zo’n authentieke leeromgeving: groepen waarin studenten, docenten en professionals over grenzen van praktijken heen, samen werken, leren en innoveren naar aanleiding van grote maatschappelijke vraagstukken. Ze worden in dit traject ontwikkeld als een key enabling methodology voor duurzame ontwikkeling. Bij opdrachtgever Saxion en andere hogescholen zijn experimenten gestart met LC’s, die nog niet structureel zijn ingebed in ecosystemen van onderwijs, onderzoek en praktijk. De nog zwakke afstemming van onderwijs op de praktijk van learning communities betekent voor de Nederlandse samenleving een rem op de ontwikkeling van human capital, noodzakelijk voor de transitie naar een duurzame samenleving. Belemmeringen voor de beweging naar ontwikkeling, opschaling en inbedding van LC’s zien we op vijf gebieden: • ondersteunende processen • samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en beroepspraktijk • ervaring met ontwerp, begeleiding en evaluatie van LC’s • ervaring met education for sustainable development (ESD) • professionele rol van docenten Dit PD traject hanteert een systemische onderzoeks-en veranderaanpak. Vanuit vier rollen, professional, innovator, onderzoeker en veranderaar, werkt de PD-kandidaat samen met beginnende en best practice LC’s. Middels participatief onderzoek, kennisdeling, veranderkundige interventies, reflectie en bijstellingen, ondersteunt zij hen bij het ontwerp van evidence-informed instrumenten voor de ontwikkeling en inbedding van LC’s in het ecosysteem van hogeschool en praktijk. Het traject mondt na vijf jaar uit in een portfolio met innovatieve bijdragen aan praktijk en wetenschap en een reflectie op de ontwikkeling van de PD-kandidaat
Dit boekje is een weerslag van de inaugurele rede als Lector Biobased Economy bij Hogeschool Van Hall Larenstein die Hans Derksen op 8 mei 2012 hield. De kern van het betoog is wat de biobased economy kan betekenen voor een duurzame samenleving. Maar ook wat deze niet kan betekenen, want biomassa is niet de oplossing voor alles. Uiteindelijk gaat het vooral over de kansen die biomassa, en meer in het bijzonder een biobased economy, de mens biedt.
NIET BEKEND
Ten gevolge van de klimaatverandering Nederland bedreigt. De Verenigde Naties benoemt ‘17 Gobal Goals for a Sustainable Development’ nader gespecificeerd. Goal 13:” versterk de veerkracht en het aanpassingsvermogen aan klimaatgerelateerde gevaren en natuurrampen”. Deze klimaatverandering vraagt om een continue inzicht in de waterafvoercapaciteit van Nederlandse water-infrastructuur. Autonome vaartuigen maken een continue bemeting en realtime informatie van de vaarwegen mogelijk op basis waarvan waar snel actie ondernomen kan worden. Diverse partijen zowel publiek als privaat hebben de wens om continue en autonoom te varen en zijn afzonderlijk hiermee bezig zoals onder andere Rijkswaterstaat, Saeport Groningen en Provincie Overijssel . Het lectoraat mechatronica, dat succesvol onderzoek doet naar ‘autonome systemen in ongestructureerde omgevingen’ heeft veel kennis en ervaring op het gebied van grond (2D navigatie) en lucht robots (3D navigatie). Deze ontwikkelde technologieën zijn potentieel zeer geschikt voor navigatie op het water (2D, 2.5D) en onderwater (3D). Tijdens de vraaginventarisatie bleek er reeds veel interesse van partijen om kennis te delen en samen door te ontwikkelen. Er zijn semi-autonome vaartuigen beschikbaar hiervoor, maar bij de partijen ontbrak een totaal overzicht van de huidige stand van der technologie. Daarom wil het lectoraat Mechatronica samen met Marinminds, Aquatic Drones en DronExpert een onderzoek uitvoeren naar de ‘State of the Art’ betreft autonoom varen. In dit project zal dit onderzoek worden uitgevoerd door specificatie van de gewenste functionele bouwblokken (WP1), een state-of-the art van beschikbare technische oplossingen (WP2), een Gap-analysis tussen deze beide (WP3), verkennende experimenten hiernaar met behulp van een demonstrator (WP4) en een nieuwe specifiek gemaakte projectaanvraag (WP5). Dit cross-over project van de topsector HTSM/SmartIndustry met de topsector Water & Maritiem versterkt al direct de kennispositie van alle betrokken partijen, waardoor deze consortia sneller de vaarwegen klimaat-adaptief kunnen maken, zodat daarmee de Nederlandse (water) veiligheid beter wordt geborgd.