Types
0Instelling
27Publicatiejaar
6Producttype
23Bestandstype
9Taal
5Publicaties met bestand/URL
2Onderzoeksthema's
13Looptijd
0Projectstatus
3De SPRONG-groep Deltatechnologie is een initiatief van HZ University of Applied Sciences, Hogeschool Van Hall Larenstein en Delta Platform om samen met Hogeschool Rotterdam, Hanzehogeschool Groningen, Aeres Hogeschool, HAN University of Applied Sciences en met marktpartners te werken aan watergerelateerde, praktijkgerichte onderzoeksvraagstukken. De steeds urgenter wordende problematiek van watergerelateerde gebiedsopgaven in het Nederlandse deltagebied vraagt om innovaties, van technische en niet-technische aard. Belangrijk is dat innovaties verder komen dan de “experimenteer- en pilotfase”. Dat kan alleen door een intensief samenspel tussen overheid, bedrijfsleven, kennisinstituten, burgers en belangenpartijen (de “quadruple helix”) vanaf het prille begin. De SPRONG-groep Deltatechnologie heeft de ambitie om de transitie naar een robuuste en duurzame Nederlandse delta op gang te brengen. Dit vereist afstemming en bundeling van kennis en kunde van de betrokken hogescholen, die met praktijkgericht onderzoek en opleiding van nieuwe generaties professionals een significante bijdrage kunnen leveren aan dit proces. Het toekomstperspectief voor de SPRONG-groep is verbonden met haar opgave een wezenlijke bijdrage te leveren aan de (inter)nationale problematiek van watergerelateerde gebiedsopgaven. De KIA Landbouw, Water en Voedsel is hierbij het ijkpunt, de verschillende landschapstypen het vertrekpunt. Het De SPRONG-groep creëert daartoe langjarige samenwerkingsverbanden en open innovatie-omgevingen met onderwijs, overheid en marktpartners en met praktijkgericht onderzoek als vliegwiel: living labs. Dat heeft impact op de beroepspraktijk, de samenleving en de kennisontwikkeling in het domein deltatechnologie. Door sterk in te zetten op de groei en professionalisering van de werkwijze in die living labs vergroot de SPRONG-groep die impact. Door samen met de regionale stakeholders op zoek te gaan naar antwoorden op complexe vraagstukken, vormen de living labs een verbonden ecosysteem van regionale learning communitys. Dit is de optimale vorm van kennisontwikkeling.
The Sustainable Rivers Management (SRM) research group (HAN/VHL Universities of Applied Sciences) and the Smart Rivers Foundation (SRF) have identified an added value for collaboration in order to educate the professionals of the future. There they want to set up a joint research programme to link capacity building efforts amongst professionals with higher applied education. This project will boost the strategic partnership between the SRM group at HAN/VHL, SRF and its strategic partners. Smart River Foundation and Bureau Drift have identified the DNA or intrinsic nature of various river systems in the Netherlands (NL) using 20 years of expert knowledge. This approach is now increasingly being adopted by practitioners and policy makers in NL. The DNA of a river can only be determined after having analysed all the landscape factors involved and the interactions herein. These factors or layers are multidisciplinary and relate to the water system, abiotic and biotic variables and anthropogenic impact. However, a clear methodology for identifying the DNA of a river system is lacking. This project aims to develop this methodology and to test it internationally. A method for identifying the DNA of a river will support technical managers of Water Framework Directive (WFD) and Hoogwaterbeschermingsprogramma (Flood Protection Program, HWBP) projects in the Netherlands to realise spatial quality in their projects. Moreover, the Smart Rivers approach also becomes applicable to other river systems around the world. This will provide a sound basis for supporting existing and new international partnerships.
Ten gevolge van de klimaatverandering Nederland bedreigt. De Verenigde Naties benoemt ‘17 Gobal Goals for a Sustainable Development’ nader gespecificeerd. Goal 13:” versterk de veerkracht en het aanpassingsvermogen aan klimaatgerelateerde gevaren en natuurrampen”. Deze klimaatverandering vraagt om een continue inzicht in de waterafvoercapaciteit van Nederlandse water-infrastructuur. Autonome vaartuigen maken een continue bemeting en realtime informatie van de vaarwegen mogelijk op basis waarvan waar snel actie ondernomen kan worden. Diverse partijen zowel publiek als privaat hebben de wens om continue en autonoom te varen en zijn afzonderlijk hiermee bezig zoals onder andere Rijkswaterstaat, Saeport Groningen en Provincie Overijssel . Het lectoraat mechatronica, dat succesvol onderzoek doet naar ‘autonome systemen in ongestructureerde omgevingen’ heeft veel kennis en ervaring op het gebied van grond (2D navigatie) en lucht robots (3D navigatie). Deze ontwikkelde technologieën zijn potentieel zeer geschikt voor navigatie op het water (2D, 2.5D) en onderwater (3D). Tijdens de vraaginventarisatie bleek er reeds veel interesse van partijen om kennis te delen en samen door te ontwikkelen. Er zijn semi-autonome vaartuigen beschikbaar hiervoor, maar bij de partijen ontbrak een totaal overzicht van de huidige stand van der technologie. Daarom wil het lectoraat Mechatronica samen met Marinminds, Aquatic Drones en DronExpert een onderzoek uitvoeren naar de ‘State of the Art’ betreft autonoom varen. In dit project zal dit onderzoek worden uitgevoerd door specificatie van de gewenste functionele bouwblokken (WP1), een state-of-the art van beschikbare technische oplossingen (WP2), een Gap-analysis tussen deze beide (WP3), verkennende experimenten hiernaar met behulp van een demonstrator (WP4) en een nieuwe specifiek gemaakte projectaanvraag (WP5). Dit cross-over project van de topsector HTSM/SmartIndustry met de topsector Water & Maritiem versterkt al direct de kennispositie van alle betrokken partijen, waardoor deze consortia sneller de vaarwegen klimaat-adaptief kunnen maken, zodat daarmee de Nederlandse (water) veiligheid beter wordt geborgd.
De beroepspraktijk van professionals die werken aan het op orde houden van dijken is sterk aan verandering onderhavig. Deze professionals hebben bijvoorbeeld te maken met een veranderde normering en beoordelingssystematiek voor hoogwaterveiligheid, een enorme versterkingsopgave van 1900 km (primaire waterkeringen) tot 2050, en een nieuwe invulling aan de ‘zorgplicht’ voor waterkeringen. Binnen beheerorganisaties zoals waterschappen en Rijkswaterstaat werken professionals aan de beoordeling, beheer en onderhoud, en versterking van waterkeringen. Samen zijn zij verantwoordelijk voor het ‘assetmanagement’ van de dijk: zorgdragen voor de optimale prestatie van de dijk als waterkerend lichaam, afgezet tegen acceptabele risico’s en aanvaardbare kosten, gemeten over de gehele levenscyclus van de dijk. Het vinden een optimale balans tussen kosten, risico’s en kwaliteit is een complexe bezigheid, omdat die afweging rekening moet houden met de korte en lange termijn en sprake is van onzekerheden rond planbaarheid en voorspelbaarheid van prestaties, veroudering en interventies. Dit project richt zich op het assetmanagement bij de waterschappen en het vinden van gereedschap om de complexiteit in de grote versterkingsopgaven het hoofd te bieden, dan wel er van gebruik te maken om meer waarde te creëren. Concreet wordt hierbij een belangrijk knelpunt in het dijkbeheer aangepakt: dilemma’s rondom kennis- en informatie- en datadeling tussen de verschillende werkprocessen (beheren, beoordelen, versterken). De in het project Prometheus opgedane inzichten zullen verwerkt worden in een serious game, die zal worden toegepast om leerprocessen te ondersteunen in zowel de praktijk als het hoger onderwijs. De game maakt uiteindelijk inzichtelijk wat de ‘best practices’ zijn voor assetmanagement en hoe de kennis- en informatiedeling optimaal ingericht kan worden. De game sluit aan bij verschillende bestaande netwerken uit de beroepspraktijk en bij de opleidingen Civiele Techniek (HAN, HZ, TUD), Land- en Water Management (VHL), Project- en Proces Management (VHL) en River Delta Development (VHL/HZ/HR).
NHL Stenden en hogeschool Van Hall Larenstein gaan in samenwerking met het mkb een innovatietraineeship ontwikkelen en aanbieden binnen de kennis- en innovatieagenda (KIA) Landbouw, Water, Voedsel (LWV). In onderlinge samenhang dekken beide hogescholen, met sterke regionale verankering in Noord- en Oost-Nederland (vanuit Leeuwarden en Velp), met onderwijs, onderzoeksgroepen en CoE’s het gehele spectrum van deze KIA af. Door deze thematische aanpak bieden we gelijktijdig een platform voor de in totaal 30 deelnemende studenten/trainees en bedrijven en betrokken onderzoeksgroepen en CoE’s. Hiermee beogen we een platform te ontwikkelen dat ook na afloop van het innovatietraineeship, vanwege een gezamenlijke belang en spirit, met elkaar verbonden blijft om de gezamenlijke toegevoegde waarde verder te laten groeien. Het traineeprogramma start direct bij aanvang van de afstudeerstage. Enerzijds vanwege ontwikkeling van groepsbinding en aanbieden van onderwerpen die direct vanaf de start van belang zijn, anderzijds vanwege het gekozen model van co-creatie voor ontwikkeling van de opbouw en inhoud van het traineehoofdprogramma dat in september 2021 zal starten. Door de studenten en deelnemende bedrijven nadrukkelijk te betrekken bij de ontwikkeling van het traineeprogramma zal de kwaliteit en effectiviteit voor trainee en bedrijf toenemen. Voor NHL Stenden staat deze pilot innovatietraineeship niet op zichzelf. Wij gaan serieus werk maken van onze verantwoordelijkheid om een stevige bijdrage te leveren aan de maatschappelijke uitdagingen die zijn geformuleerd in de 25 missies binnen de 6 KIA’s van het missiegedreven innovatiebeleid. Innovatietraineeships is voor de hogeschool een waardevol instrument voor verdergaande betrokkenheid bij de ontwikkeling van een student, het leveren van een bijdrage aan vergroten van de innovatiekracht van organisaties en continue ontwikkeling van onderzoek en onderwijs. Gestart wordt met focus op 1 KIA, na evaluatie is de doelstelling om het instrument ook te gaan inzetten voor de KIA’s Gezondheid en Zorg, Veiligheid, Energietransitie en Duurzaamheid en Maatschappelijk Verdienvermogen.
Het klimaat verandert. Het wordt natter, heter en droger. Nederland moet zich aanpassen aan het veranderende klimaat. Daarom hebben de gemeenten de uitdaging om vanaf 2020 ervoor te zorgen dat een (her)inrichting van een straat of wijk klimaatbestendig is. Voor wateroverlast en waterveiligheid weten we ongeveer hoe dat moet (o.a. dankzij onderzoek aan de HvA). Wat betreft hitte is eigenlijk nog niet duidelijk wat er moet gebeuren. En dat is zorgelijk, want hitte kan grote problemen geven. Hitte kan leiden tot extra sterfte en zal bovendien de stad steeds vaker erg onaangenaam maken. Duidelijk is dat er aandacht nodig is op het sociale vlak (o.a. in de zorg), voor gebouwen (koele binnenruimtes) en voor de buitenruimte. Dit onderzoeksvoorstel richt zich op dat laatste. Over het hittebestendig inrichten van de buitenruimte ontbreekt nog veel kennis. Stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, projectontwikkelaars en water-managers bij gemeenten weten namelijk niet welke eisen ze moeten stellen aan nieuwe hittebestendige ontwerpen van de stad, van wijken en van straten. Ze weten niet wat de gewenste hittebestendige eindsituatie van een ontwerp is en welke maatregelen nodig zijn om een hittebestendig ontwerp te realiseren. Kortom, de hitteopgave is nog onvoldoende gekend. Daarom hebben we een consortium gevormd, bestaande uit professionals werkzaam bij gemeenten die met dit vraagstuk bezig zijn, enkele kennisinstellingen en twee hogescholen. De opgave is de professionals handvatten te geven om per locatie en situatie de hitteopgave te kunnen duiden en om te komen tot concrete ontwerpeisen en ontwerpen. Daartoe is ook beter inzicht in het verkoelende effect van hittebeperkende maatregelen nodig (bijvoorbeeld van een bomenrij, een groene gevel, of lichtgekleurd asfalt). Het consortium ontwikkelt hulpmiddelen, zoals hittekwetsbaarheidskaarten, om de hitteopgave te kunnen duiden, onderzoekt het effect van maatregelen en stelt ontwerpregels voor hittebestendige inrichtingen op. De ontwikkelde kennis toetsen we in de praktijk. In twee ronden van ontwerpend onderzoek komen we tot een set van bruikbare hulpmiddelen, inzichten in de effectiviteit van hittebestendige maatregelen en geaccepteerde ontwerprichtlijnen. Hiermee kunnen de professionals werkzaam bij gemeenten beoordelen of een ontwerp hittebestendig is.
Bestaande artificiële rif ontwerpen zijn vaak duur, onpraktisch en slagen er vaak niet in de functies van natuurlijke riffen te vervangen. Docent-onderzoeker Alwin Hylkema (VHL) en productontwikkelaar Frank Westland (Wortel) hebben op basis van de resultaten van het RAAK-publiek AROSSTA project het MOREEF ontworpen. MOREEF modules zijn makkelijk te plaatsen en worden onder water aan elkaar bevestigd, waardoor een groot en orkaanbestendig rif ontstaat dat ecologisch maximaal functioneert. In deze haalbaarheidsstudie wordt het ontwerp verder gedetailleerd en wordt de MOREEF mal geproduceerd en getest. Daarnaast wordt onderzocht of het commercieel haalbaar is om de mal op de markt te brengen.
Nederland staat voor een enorme uitdaging zich te beschermen tegen de gevolgen van extremer weer door een veranderende klimaat. Door hemelwater in de bodem te infiltreren en daar ondergronds vast te houden kunnen problemen omtrent wateroverlast én droogte worden tegengegaan, terwijl de belasting op het stedelijke watersysteem wordt geminimaliseerd. Ruimte in de ondergrond is echter schaars. Ondergrondse infrastructuur en stedelijk groen concurreren met klimaatadaptatiemaatregelen om de beperkt beschikbare ruimte. Slimme integrale ontwerpen met oog voor koppelkansen, functiecombinaties en de bestaande vervangingsopgave zijn nodig om op duurzame wijze te blijven omgaan met de druk op de ondergrond. De weg biedt een kansrijke mogelijkheid om ondergrondse waterberging in stedelijk gebied te realiseren op een ruimtelijk efficiënte en duurzame wijze. Nu verschillende Nederlandse gemeenten experimenteren met diverse vormen van ondergrondse waterberging in de weg, worstelen gemeentelijke professionals met het maken van de juiste keuzes. Een variant waarin het water wordt geborgen direct in het wegcunet heeft grote voordelen omdat het andere ondergrondse infrastructuur niet in de weg zit. Er zijn echter belangrijke vragen. Er ontbreekt namelijk een overzicht van praktijkvoorbeelden waarin de stabiliteit, (kosten-)effectiviteit, duurzaamheid, bijdrage aan droogtebestrijding, beslag op de drukke ondergrond en stedelijke opschaalbaarheid voor diverse vormen van de waterbergende weg worden gewaardeerd. Het project de Waterbergende Weg maakt middels praktijkgericht onderzoek inzichtelijk hoe de waterbergende weg functioneert als het gaat om stabiliteit, hydrologisch functioneren, duurzaamheid, en (kosten-)effectiviteit; en wat de mogelijkheden en belemmeringen zijn wat betreft stedelijke opschaalbaarheid. Het project heeft als doel om gemeentelijke professionals te ondersteunen in hun keuze voor de waterbergende weg. Het biedt de kennis nodig om per situatie kansen en knelpunten te beoordelen en deze om te zetten in concrete eisen voor ontwerp en implementatie van de waterbergende weg. Hiermee kunnen zij bij herinrichting (vervanging/energietransitie) van wegen problemen met wateroverlast, droogte en hitte beperken.
Klimaatverandering en veranderend landgebruik zetten het leefklimaat en het watersysteem in de stad steeds meer onder druk (VNG, 2016). Als gevolg van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie, moeten alle gemeenten vanaf 2020 bij herinrichting rekening houden met de klimaatveranderingen en de stad klimaatbestendig inrichten. Eén van de manieren om klimaatbestendiger te worden is er voor te zorgen dat meer regenwater in de bodem infiltreert en daarmee minder snel of niet wordt afgevoerd via het rioolstelsel. Dit beperkt problemen met wateroverlast, hitte en verdroging en zorgt tegelijkertijd voor aanvulling van grondwater. Door de opkomst van doorlatende verharding heeft de afgelopen tien jaar een groot aantal MKB ondernemingen zich toegelegd op het aanbieden van infiltrerende verhardingen. Vanwege problemen met de afname van infiltratiecapaciteit en onduidelijkheid over het beheer en onderhoud zakt de markt momenteel in. MKBs zijn bezig met innovaties van hun infiltrerende verhardingen en het beheer en onderhoud ervan. Voor deze innovaties is inzicht nodig in het huidige functioneren en in het benodigd beheer van infiltrerende verharding op lange en korte termijn om de effectiviteit van hun op lange termijn te waarborgen. Het project biedt een praktijkgerichte leeromgeving voor meerdere opleidingen van drie betrokken Hogescholen. Daardoor wordt de samenwerking tussen verschillende lectoraten geïntensiveerd door complementair kennisvragen aan elkaar te koppelen en cross-overs te creëren tussen de verschillende curricula van relevante opleidingen binnen de hogescholen. Het project heeft een onderzoeksaanpak waarbij het functioneren van infiltrerende verhardingen onder ideale omstandigheden (gebaseerd op lab data, literatuur en leveranciersdata) en praktijksituaties (full scale testen) met elkaar worden vergeleken. Dit levert inzicht op voor innovaties aan de producten en beheer en onderhoud. De nieuwe en ook recente innovaties worden onder semi ideale omstandigheden (in Proeftuin Waterstraat, Green Village van TU Delft) onderzocht.
Nederland is een waterland. Schoon oppervlaktewater is belangrijk voor de natuur, landbouw en voedsel‐ en drinkwaterproductie en het is daarom zeer belangrijk om verstoringen ervan goed te kunnen meten en begrijpen. Hoe eerder een verstoring van het aquatisch ecosysteem gemeten kan worden, hoe beter de mogelijkheden zijn voor waterbeheerders om het effect ervan te beperken door maatregelen te nemen. In dit project combineert het lectoraat Metabolomics van Hogeschool Leiden eMetabolomics en eDNA, zodat we ‘moleculaire foto’s’ van het onderwaterleven kunnen maken die een schat aan informatie bevatten. Met behulp van deze informatie kunnen we 1) de effecten van verstoringen eerder opsporen 2) de verstoringen beter begrijpen 3) aanknopingspunten identificeren om de verstoringen tegen te gaan. Hiertoe hebben we een consortium samengesteld waarin kennis op het wetenschappelijk gebied van analytische chemie, milieukunde, ecologie en biodiversiteit, bedrijven die actief zijn in deze werkvelden en potentiele eindgebruikers zijn samengebracht. Aan de hand van twee relevante casussen zullen wij eMetabolomics en eDNA technieken ontwikkelen en toepassen. De eerste casus is een relevante biologische verstoring door een invasieve exoot: de rode Amerikaanse rivierkreeft (Procambarus clarkii). De tweede casus een relevante chemische verstoring door het veel gebruikte insecticide thiacloprid. Het onderzoek zal gebruik maken van de laatste nieuwe technieken op het gebied van eMetabolomics en eDNA. Met deze technieken zullen rivierkreeften in detail worden onderzocht in, onder andere, aquaria. Daarnaast zal een belangrijk deel van het onderzoek plaatsvinden in het Levend Lab, een unieke proefopstelling van het Centrum voor Milieukunde van Universiteit Leiden dat bestaat uit 36 slootjes waarin de invloed van thiacloprid op het aquatisch ecosysteem zal worden onderzocht. De samenstelling van het consortium, de state‐of‐the‐art technologie die wordt toegepast én de setting waarin het onderzoek wordt uitgevoerd maken het project zeer aantrekkelijk voor zowel studenten als docenten, waardoor doorwerking in het onderwijs gegarandeerd is.