ZoekresultatenZoekresultaten
Volg ons op
Volg ons op
Types
0Instelling
26Publicatiejaar
6Producttype
19Bestandstype
9Taal
5Onderzoeksthema's
13Publicaties met bestand/URL
2Projectstatus
3Dit artikel zoomt in op de verschillende activiteiten en initiatieven die zijn ondernomen om studenten- en docentenwelzijn te bevorderen. Bij alle initiatieven die ontplooid zijn is het concept Positieve Gezondheid gebruikt als tool om de activiteiten op een gedegen wijze vorm te geven.
ARTIKEL
Visie op 'Gezondheid en welzijn in de openbare ruimte' voor Gemeente Smallingerland
OVERIGE BIJDRAGE
De druk op de zorg blijft toenemen door vergrijzing, personeelstekorten en een groeiend aantal mensen met chronische aandoeningen. In de regio Salland wordt daarom geëxperimenteerd met nieuwe vormen van digitale zorg. Het Virtueel Gezondheidscentrum Salland (VGS) is opgericht om op afstand zicht te houden op cliënten. Monitoringsverpleegkundigen monitoren de gezondheid van cliënten en grijpen op tijd in om passende zorg of ondersteuning te bieden en daarmee zware zorg te voorkomen (proactieve zorg). Dit project richt zich op de groep ‘draaideur’-cliënten: mensen die herhaaldelijk terugkeren in de thuiszorg, vaak met complexe, leefstijlgerelateerde problematiek. Voor hen is een domeinoverstijgende aanpak nodig, waarbij professionals uit de zorg en het sociaal domein efficiënt samenwerken. Een proactieve aanpak waarbij aandacht is voor zowel fysieke gezondheid als mentale, sociale en emotionele gezondheid (welzijn) bij deze groep, geeft een potentieel grote verlichting van de zorg- en welzijnsprofessional. De huidige inrichting en digitale middelen van het VGS bieden echter nog onvoldoende mogelijkheden om zicht te houden op welzijn terwijl dat cruciaal is voor proactief werken en het bieden van passende ondersteuning. In dit éénjarige project ontwerpen we, samen met cliënten en professionals, een monitoringsplan voor zowel gezondheid als welzijn op afstand. We onderzoeken welke informatie nodig is voor professionals om effectief te handelen en nemen hierin mee welke wensen cliënten hebben ten aanzien van digitale monitoring van gezondheid en welzijn. Ook onderzoeken we hoe samenwerking over domeinen heen georganiseerd kan worden. Door middel van co-designsessies bouwen we aan een werkbare oplossing die bijdraagt aan betere, efficiëntere en meer gepersonaliseerde zorg en ondersteuning. Dit project vormt de basis voor een mogelijke opschaling en verdere implementatie van digitale monitoring. Met dit project werken we aan de transitie van zorg naar gezondheid om een duurzame zorgtoekomst te creëren waarin cliënten centraal staan en zorgverleners effectief kunnen samenwerken: digitaal en domeinoverstijgend.
Steeds vaker worden de effecten van kunst op welzijn en gezondheid benoemd. In onderzoeken komt naar voren dat het deelnemen aan kunstactiviteiten, actief, receptief of reflectief bijdraagt aan het welbevinden van mensen en het versterken van de samenleving (LKCA, 2021 en 2023; Movisie, 2021; Fancourt & Finn, 2019; Daykin, 2020). De laatste twintig jaar zijn er veel projecten en onderzoeken gestart waarin de relatie wordt onderzocht tussen gezondheid en de impact die de kunsten daarop kunnen hebben. In deze crossovers is er niet alleen kennis opgedaan, maar zijn ook verschillende perspectieven bij elkaar gebracht, zoals die van kunstprofessionals en zorgprofessionals, onderzoekers en beleidsmedewerkers die werken vanuit de beleidsterreinen kunst en cultuur, zorg en welzijn. Het verbinden van zorg en kunst krijgt heden ten dage meer en meer aandacht en de meerwaarde wordt gezien. In die verbinding worden potentiële oplossingen voor demografische en sociale problemen gevonden die leiden tot ervaringen op het gebied van gezondheid en ziekte (Daykin, 2020). Kortom, dat de kunsten een bijdrage kunnen leveren, wordt door veel onderzoeken bevestigd, maar hoe die bijdrage precies tot stand komt, is moeilijker vast te stellen. Er lijkt geen blauwdruk of kant-en-klaar recept te bestaan. Zo zien organisaties in zorg en welzijn zoals Careyn, Buurtzorg en DOCK in Utrecht West de meerwaarde van kunst, maar hebben geen praktische handvatten, kennis en vaardigheden. Wijkcultuurhuis Het Wilde Westen wil op dat gebied graag een bijdrage leveren om, meer specifiek, bij te dragen aan het welzijn en de positieve gezondheid van wijkbewoners. In de praktijk blijkt het nog lastig om elkaar te vinden, omdat iedere partij vanuit zijn eigen opdracht met bijpassende, vastgelegde geldstromen werkt. Het maken van crossovers is niet vanzelfsprekend en een lastige opgave. Daarom is in samenwerking met Het Wilde Westen, Buurtzorg, Careyn en DOCK dit onderzoek naar kunst en positieve gezondheid gestart, waarin verkennend onderzoek is gedaan naar het gezamenlijk inzetten van kunst ter bevordering van welzijn en positieve gezondheid. We onderzochten de samenwerking tussen de verschillende partners om te kijken wat voor hen nodig is om met bewoners vorm te geven aan kunstbeleving en de betekenis van de term ‘positieve gezondheid’. Dit onderzoek is financieel mogelijk gemaakt door regieorgaan SIA (Kiem GoCI). 1.1 Onderzoeksvraag In het voortraject is gezamenlijk gekomen tot de volgende onderzoeksvraag: Hoe kan kunst community-based vanuit een wijkperspectief door kunst-, welzijns- en zorgprofessionals ingezet worden om een bijdrage te leveren aan de positieve gezondheid in Utrecht West? In deze onderzoeksvraag is, vanuit de wens uit de praktijk, de term ‘positieve gezondheid’ als uitgangspunt genomen. Reden hiervoor is dat dit begrip ruimte geeft voor een holistische blik op gezondheid en een ruimte geeft aan bewoners om zelf betekenis te geven aan het begrip gezondheid (Huber et al., 2011). Steeds duidelijker wordt dat de toegang tot gezondheidszorg maar een kleine invloed heeft op het ervaren van gezondheid en welzijn. De meeste uitdagingen op het gebied van gezondheid blijken meer en meer te maken te hebben met demografische en sociale trends. Ook zijn er veel ziekten waarvoor de bestaande gezondheidszorg niet als enige een oplossing kan bieden, denk bijvoorbeeld aan dementie en chronische ziekten (Daykin, 2020). Het werken vanuit het concept positieve gezondheid kan, doordat zij zich richt op de mens als geheel, bijdragen aan een meer holistische kijk op gezondheid (Huber, 2011). Daarbij is het belangrijk om op te merken dat positieve gezondheid geen onomstreden concept is. Zo wordt gewaarschuwd dat de beleidsmatige vertaling ervan kan leiden tot het terugtrekken van de overheid en bovendien normerend en te individualistisch kan worden ingezet (Cardol et al., 2017). In het onderzoek is positieve gezondheid gekozen als startpunt omdat een aantal consortiumpartners actief met dit concept werken. In het onderzoek wordt bewust gekeken naar hoe het begrip wordt ingezet en wat de discussiepunten ervan zijn. Bijvoorbeeld omdat er in Utrecht West gewerkt wordt vanuit het concept positieve gezondheid vanuit een wijkbenadering waarin het collectieve bewonersperspectief van belang is en niet enkel het individuele belang.
RAPPORT
Voor het lectoraat staat het beantwoorden van de volgende vraag centraal: hoe kunnen professionals, werkzaam in de praktijk, de gezondheid en het welzijn van kwetsbare ouderen bevorderen? Door antwoorden te zoeken op deze vraag draagt het lectoraat bij aan een gezonde samenleving, een profilerend thema voor Hogeschool Inholland dat richting geeft aan de inrichting van het onderwijs en onderzoek. De Gezonde Samenleving verwijst naar een integrale benadering van zorg en welzijn, waarin de mens zelf centraal staat en niet de afzonderlijke problemen waar hij of zij tegenaan loopt.
LEZING
De maatschappelijke opgaven op het gebied van gezondheid en welzijn zijn evident: toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg en ondersteuning staan onder druk en er dreigt een onbeheersbaar arbeidsmarkttekort. Onder meer digitale en hybride zorg en ondersteuning en werkdrukverlagende technologie kunnen daarin uitkomst bieden. Het lectorenplatform Inzet van Technologie voor Gezondheid en Welzijn (PIT) richt zich op het toepassen van technologische innovatie in de gezondheidszorg en het sociale domein. Juist omdat het niet aan technologische innovaties schort, maar aan het op grote schaal gebruik van die toepassingen die aangetoond van meerwaarde en toegankelijk zijn voor iedereen. Dat is de motivatie voor PIT om in de vierde ronde van de platformregeling te blijven bijdragen aan het gebruik van voldoende bewezen technologische innovatie voor gezondheid en welzijn. Dus bouwen we verder op wat de afgelopen rondes is neergezet én stellen onszelf de doelen: 1) Behoud en doorontwikkeling van bestaande netwerk & thematische programmering 2) Het platform als broedplaats voor nieuwe initiatieven en programma’s 3) Maatschappelijke impact vergroten door zichtbaarheid en verbinding Praktijkgericht onderzoek vervult een belangrijke rol in het kennisecosysteem. Met kennisontwikkeling en innovatie van de beroepspraktijk op het gebied van technologische innovatie voor gezondheid en welzijn dragen we bij aan het gewenste landelijke innovatiebeleid en zijn we actief in landelijke en regionale initiatieven en samenwerkingen (o.a. living labs, academies, Centres of Expertise en SPRONG-groepen). We maken de meerwaarde en resultaten van ons lectorenplatform en praktijkgericht onderzoek inzichtelijk en toegankelijk voor een breed publiek. PIT is een open lectorenplatform waarin ruim 20 lectoraten actief zijn en waarbij zes leading lectoren het bestuur vormen, ondersteund door een platformcoördinator.
Het overstijgende doel van dit project is bijdragen aan een inclusieve en gezonde samenleving door de gezondheid en het welzijn van startende mbo-opgeleide zorgprofessionals te bevorderen. Dit draagt bij aan het beperken van uitval en uitstroom (gerelateerd aan beroepsvitaliteit) bij de Hoven en vergelijkbare zorgorganisaties. Op de langere termijn ondersteunt het project het vergroten van duurzame inzetbaarheid waardoor de doelgroep minder gezondheidsklachten krijgt en blijft participeren in het arbeidsproces. Hiervan is bekend dat gezond werken bijdraagt aan hun welzijn(SER,2023) en als extra opbrengst blijft deze doelgroep in hogere mate behouden voor het leveren van gezondheidszorg aan alle burgers. Dit sluit goed aan bij het concept positieve gezondheid(Huber et al.,2011), waarin werk een belangrijke rol speelt, als element van sociaalmaatschappelijke participatie. Positieve gezondheid is het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven om te gaan en daarbij zoveel mogelijk eigen regie te voeren. We realiseren de doelstelling door verander-, onderzoeks- en ontwerpmethodieken te combineren, zoals creatieve actiemethodologie, design thinking, participatief ontwerp, co-creatie en user-centered design(Brown&Katz,2011; Delnooz,2019; Dolmans&Tigelaar,2012). Voor de participatie van mbo-professionals (afgestudeerd en in opleiding) gaan we specifieke onderzoeksinstrumenten gebruiken dan wel ontwikkelen die aansluiten bij de doelgroep (o.a. Photo voice en reflectiemethodes zoals Korthagen(Tigelaar et al.,2008)). We zorgen voor kort cyclisch testen, evalueren en ontwerpen in co-creatie met eindgebruikers en experts.
Met de recente komst van de Professional Doctorate (PD) in het hbo kunnen master-opgeleide professionals een doctoraatsberoepsopleiding volgen. Het doel van een PD is professionals te leren interveniëren in complexe praktijken, bijvoorbeeld in een zorg- of welzijnsorganisatie, en daarin te werken in een dynamiek van innovatie, praktijkverandering, onderzoek en professionalisering. Het PD-programma en een PhD-opleiding verschillen van elkaar, maar zijn gelijkwaardig. We presenteren in deze bijdrage eerst de aanleiding van de ontwikkeling van de PD en de inhoudelijke focus van de PD in het domein gezondheid en welzijn. Vervolgens gaan we in op de vraag voor welke professionals dit een geschikte opleiding is en geven we een schets van het opleidingsprogramma. We ronden af met een vooruitblik op de verwachte opbrengsten van deze PD.
ARTIKEL
Een zestal lectoren richt het Platform Inzet van Technologie voor Gezondheid en Welzijn op. Het overkoepelende doel van dit platform is doorontwikkeling, adoptatie en duurzame implementatie van reeds ontwikkelde technologie voor (gezondheids)zorg en welzijn. De zorgconsument wordt gezien als belangrijkste gebruiker van eHealth-technologie. Hun wensen staan daarom voorop. Daarnaast spelen huidige en toekomstige zorgprofessionals een belangrijke rol in het behalen van het overkoepelende doel evenals (private) ontwikkelaars van eHealth. Het platform heeft subdoelen geformuleerd op drie gebieden, te weten kennis & onderzoek, onderwijs & praktijk en visievorming & zichtbaarheid. Deze zijn eveneens gericht op de zorgconsument (bijvoorbeeld als het gaat om het verhogen van eigen regie en zelfmanagement), gericht op zorgprofessionals (bijvoorbeeld als het gaat om kwaliteit, doelmatigheid en continuïteit van zorg) en op andere stakeholders zoals bedrijven die technologieën ontwikkelen en willen opschalen. Het platform kent een open karakter. Dit uit zich onder meer in het feit dat uitbreiding van het platform vast agendapunt van de stuurgroep van het platform is, in het actief uitnodigen van relevante stakeholders op diverse bijeenkomsten (zoals inspiratiesessies en symposia) en in het vrij beschikbaar stellen van producten van het platform (zoals een publicatie met best practices and good failures en diverse 'white papers'). Het platform legt nadruk op het delen van kennis over technologie voor gezondheid en welzijn en op afstemming van onderzoekagenda's en ontwikkelingen met collega-platforms en -netwerken. Daarnaast ligt de nadruk op co-creatie met gebruikers van de technologie én op samenwerking met een diversiteit aan partners, waaronder, naast de genoemde zorgconsumenten en hun vertegenwoordigers, kennisinstellingen en private partners. Het eerste jaar wordt gezien als opbouwfase. Hierin wordt het netwerk versterkt, de visie en de plannen aangescherpt en gestart met financiering zoeken voor concrete activiteiten. In de loop van de tijd verschuift de nadruk naar samenwerking in (onderzoeks)projecten. Hiermee zorgt het platform niet alleen voor financiële middelen maar ook voor draagkracht en verbinding tussen partijen voor toekomstige samenwerking.
Deze notitie betreft de gezamenlijke onderzoeksvisie van de onderzoeksgroep Welzijn en Empowerment. De onderzoeksgroep bestaat uit de lectoraten Jeugd en Samenleving, Dynamiek van de Stad en Empowerment & Professionalisering. Samen met de onderzoeksgroep Gezondheid & Zelfmanagement vormen wij het expertisecentrum De Gezonde Samenleving van de Faculteit Gezondheid, Sport en Welzijn van Hogeschool Inholland. Dit expertisecentrum verbindt domeinen als zorg, welzijn, sport en technologische innovatie in zorg en welzijn.
ANDERSOORTIG MATERIAAL
