Bij bedrijfsovername in de agrarische sector wordt er veel gesproken en afgesproken. Met de familie onderling, de overnemer en de overdrager(s), de andere familieleden, maar ook met de erfbetreders, de accountant, de bank, de voeradviseur of de erfcoach. Ieder heeft wel een idee of advies hoe de onderneming het beste kan worden geleid en overgenomen. Als je niet oppast, verdwaal je in de adviezen van anderen en ben je zelf vergeten waarom je onderneemt zoals je onderneemt. Waar ben jij trots op als je over je erf loopt? Wat waardeer je als je nadenkt over waar het bedrijf vandaan komt en hoe het nu reilt en zeilt? En vertel je dat weleens aan je gezinsleden, je ouders, de erfbetreders? Weten jullie met elkaar welke keuzes er gemaakt zijn in het verleden en waarom die gemaakt zijn? Keuzes, voorkeuren, strategieën uit het verleden hebben invloed op het nu. En andersom is het net zo: de keuzes die jij maakt of gaat maken binnen je bedrijf hebben invloed op de generaties na jou. Door dit in beeld te brengen krijg je inzicht in de bedrijfslevensloop. We hopen dat het maken van een bedrijfslevensloop over jouw bedrijf je ondersteunt bij het voeren van een open gesprek waarin familieleden elkaars perspectieven en belangen beter begrijpen.
DOCUMENT
De bedrijfslevensloop voor een agrarisch familiebedrijf geeft een beeld over wat er in de geschiedenis met zowel de onderneming als de familie als de omgeving is gebeurd en de impact daarvan op het huidige familiebedrijf. Doel van dit gespreksinstrument is om met elkaar inzicht te krijgen in het effect van keuzes uit het verleden die gemaakt zijn binnen het agrarische familiebedrijf. Je onderzoekt de invloed die jij hebt en kan hebben met jouw keuzes richting de toekomst.
DOCUMENT
Deze publicatie over de vroege fase van bedrijfsopvolging in familiebedrijven laat zien dat de intentie van een volgende generatie om al dan niet het bedrijf over te nemen zich al op jonge leeftijd ontwikkelt. Ouders oefenen invloed uit op de ontwikkeling van hun kinderen door (on)bewust gebruik te maken van sociale mechanismen, waardoor de emotionele betrokkenheid van het kind in meer of mindere mate kan worden gestimuleerd. Daarbij worden er verschillende vormen van planning gebruikt voor het bedrijfsopvolgingsproces; zowel formele als intuïtieve planning. Voor ouders blijft het een dilemma om een evenwicht te vinden in het stimuleren van de individuele belangen en behoeften van hun kinderen, de belangen van het gezin en de belangen van het bedrijf. Met deze publicatie hopen wij ondernemende families handvatten te geven om op een nieuwe, andere manier naar de opvolging te kijken.
DOCUMENT
Het doel van deze whitepaper is bewustzijn vergroten van de complexiteit van het bedrijfsoverdrachtsproces binnen de agrarische sector. Zowel het aantal vraagstukken als het grote aantal betrokkenen met verschillende perspectieven maken het ingewikkeld. Het bedrijfsovernameproces kent veel vergelijkbare onderdelen, het doorlopen ervan kent echter geenroutine want alle overnames zijn uniek.
DOCUMENT
Er is weinig bekend over de verschillen in de ondernemersprofielen van starters, overnemers en opvolgers. Als voorbereiding op een grootschalig onderzoek van de HU/KvK Nederland is de literatuur op dit gebied bestudeerd.
DOCUMENT
In de agrarische sector van vandaag werken duizenden vrouwen met passie, visie en doorzettingsvermogen. Zij leiden bedrijven, nemen strategische beslissingen, zetten duurzame innovaties in gang en vormen de ruggengraat van het familiebedrijf. Toch worden ze nog te vaak over het hoofd gezien, onderschat of zelfs buitengesloten. Deze indringende en hoopvolle essaybundel geeft een stem aan vrouwen op het platteland. Aan dochters die bedrijven overnemen. Aan partners die ondernemen. Aan adviseurs, bestuurders en pioniers. Aan vrouwen die, ondanks vooroordelen en systeemdruk, bouwen aan een duurzame toekomst voor de landbouw.
MULTIFILE
Een agrarische bedrijfsopvolging is niet alleen een juridische, fiscale en financiële zaak, maar ook (en bovenal) een familiale zaak waarbij emotionele binding en betrokkenheid een rol spelen. Bij advies wordt vaak vooral gedacht aan de ‘harde’ zakelijke kant, maar dit werkboek heeft als doel om families te ondersteunen én sterker en zelfredzamer te maken, juist op de ‘zachte’ kant waarin het gaat om sociale en emotionele verhoudingen.
DOCUMENT
