Zoekresultaten
Volg ons op
Volg ons op
Deze rapportage bevat resultaten van de monitor Leren en lesgeven met ict, die in 2023 voor de tweede keer is afgenomen onder de docenten van de HAN. De monitor maakt inzichtelijk hoe het is gesteld met de competenties van HAN-docenten voor leren en lesgeven met ict, het feitelijk gebruik van ict in het onderwijs, hoe docenten zich de afgelopen drie jaar hebben geprofessionaliseerd en welke invloed die professionalisering heeft gehad op de competenties en het feitelijk handelen. In deze rapportage staan resultaten over de stand van zaken anno 2023. Daarnaast wordt een vergelijking gemaakt tussen de eerste meting van 2020 en de meting van 2023 om ontwikkelingen vast te stellen. Met de resultaten kunnen academies vervolgstappen nemen en prioriteiten vaststellen met betrekking tot de professionalisering van docenten. Dit onderzoek is uitgevoerd door iXperium Centre of Expertise Leren met ict.
MULTIFILE
Begin 2022 heeft het iXperium Centre of Expertise Leren met ict de monitor Leren en lesgeven met ict afgenomen in het mbo, in samenspraak met het ministerie OCW, de MBO Raad, MBO Digitaal en het programma ‘Doorpakken op Digitalisering’. Het betrof een landelijke meting waaraan 32 mbo-instellingen deelnamen. In totaal zijn van ruim zesduizend mbo-docenten bruikbare onderzoeksgegevens verzameld. De monitor is vooral bedoeld als een ontwikkelingsgericht instrument dat instellingen, opleidingen en teams kan helpen de visie en ambities aan te scherpen, aanknopingspunten voor gerichte onderwijsontwikkeling en professionalisering te vinden en, bij herhaalde afname, de opbrengsten van ingezette interventies te volgen en waar nodig bij te sturen. Elke instelling kan de eigen resultaten online, via een portal, op een fijnmazig niveau binnen de eigen organisatie bekijken en vergelijken, aansluitend bij de manier waarop de instelling is georganiseerd. Deze manier van terugkoppeling is bedoeld om het gesprek op teamniveau over ict en de eigen ontwikkelbehoeften te faciliteren en vormt een startpunt voor verdere professionalisering. Ondersteunende werkvormen worden door de partners (iXperium, MBO Digitaal) geboden. De rapportage is verdeeld in drie katernen. In Katern B worden op basis van de gegevens van de mbo-instellingen die al vaker deelnamen, de ontwikkelingen over de afgelopen vijf jaar in het lesgeven met en over ict en de bijbehorende competenties geschetst en wordt ingegaan op de effecten van ingezette professionalisering.
LINK
Begin 2022 heeft het iXperium Centre of Expertise Leren met ict de monitor Leren en lesgeven met ict afgenomen in het mbo, in samenspraak met het ministerie OCW, de MBO Raad, MBO Digitaal en het programma ‘Doorpakken op Digitalisering’. Het betrof een landelijke meting waaraan 32 mbo-instellingen deelnamen. In totaal zijn van ruim zesduizend mbo-docenten bruikbare onderzoeksgegevens verzameld. De monitor is vooral bedoeld als een ontwikkelingsgericht instrument dat instellingen, opleidingen en teams kan helpen de visie en ambities aan te scherpen, aanknopingspunten voor gerichte onderwijsontwikkeling en professionalisering te vinden en, bij herhaalde afname, de opbrengsten van ingezette interventies te volgen en waar nodig bij te sturen. Elke instelling kan de eigen resultaten online, via een portal, op een fijnmazig niveau binnen de eigen organisatie bekijken en vergelijken, aansluitend bij de manier waarop de instelling is georganiseerd. Deze manier van terugkoppeling is bedoeld om het gesprek op teamniveau over ict en de eigen ontwikkelbehoeften te faciliteren en vormt een startpunt voor verdere professionalisering. Ondersteunende werkvormen worden door de partners (iXperium, MBO Digitaal) geboden. De rapportage is verdeeld in drie katernen. Katern A bevat een overzicht van de belangrijkste resultaten. Het schetst een beeld van de stand van zaken rond leren en lesgeven met ict in het mbo anno 2022 en geeft een benchmark. Ook geven de data overkoepelende inzichten in verschillen tussen instellingen, opleidingen, groepen docenten en in de samenhang tussen competenties en het handelen.
LINK
Begin 2022 heeft het iXperium Centre of Expertise Leren met ict de monitor Leren en lesgeven met ict afgenomen in het mbo, in samenspraak met het ministerie OCW, de MBO Raad, MBO Digitaal en het programma ‘Doorpakken op Digitalisering’. Het betrof een landelijke meting waaraan 32 mbo-instellingen deelnamen. In totaal zijn van ruim zesduizend mbo-docenten bruikbare onderzoeksgegevens verzameld. De monitor is vooral bedoeld als een ontwikkelingsgericht instrument dat instellingen, opleidingen en teams kan helpen de visie en ambities aan te scherpen, aanknopingspunten voor gerichte onderwijsontwikkeling en professionalisering te vinden en, bij herhaalde afname, de opbrengsten van ingezette interventies te volgen en waar nodig bij te sturen. Elke instelling kan de eigen resultaten online, via een portal, op een fijnmazig niveau binnen de eigen organisatie bekijken en vergelijken, aansluitend bij de manier waarop de instelling is georganiseerd. Deze manier van terugkoppeling is bedoeld om het gesprek op teamniveau over ict en de eigen ontwikkelbehoeften te faciliteren en vormt een startpunt voor verdere professionalisering. Ondersteunende werkvormen worden door de partners (iXperium, MBO Digitaal) geboden. De rapportage is verdeeld in drie katernen. In Katern C zoomen we in op factoren die docenten motiveren om zich te professionaliseren op het gebied van onderwijs en ict. We kijken daarbij naar de toekomst: op welke thema’s willen docenten zich de komende twee jaar professionaliseren, wat motiveert hen hierbij en zien we hierin verschillen tussen docenten?
MULTIFILE
In het voorjaar van 2025 is de monitor Leren en lesgeven met ict voor de derde keer afgenomen bij de docenten van de HAN. De resultaten geven inzicht in hoe docenten lesgeven met en over ict, de competenties van docenten voor leren en lesgeven met ict en hoe professionalisering hiermee samenhangt. Deze rapportage presenteert de resultaten van 2025 en laat ontwikkelingen zien ten opzichte van 2023 en 2020. Daarnaast worden verschillen tussen academies belicht. De conclusie is dat de ontwikkelingen in lesgeven met en over ict en de bijbehorende competenties over de jaren heen beperkt zijn. Er is een kleine vooruitgang in het gebruik van ict in het onderwijs (m.n. voor differentiëren en zelfregie van studenten). Aandacht voor digitale geletterdheid van studenten is nog beperkt: zo is de aandacht voor AI in het onderwijs, zowel qua vaardigheden van docenten en studenten, als de daadwerkelijke inzet van AI, (nog) gering. Hoewel flexibel en blended onderwijs belangrijke uitgangspunten zijn voor de HAN, voelt de meerderheid van de HAN-docenten zich onvoldoende vaardig in het lesgeven met ict. Het aandeel docenten dat zich professionaliseert op thema’s over onderwijs en ict, neemt toe. Dat is positief, want er is een duidelijke samenhang tussen professionalisering en de competenties van lesgeven met en over ict. Docenten die hebben deelgenomen aan minimaal drie of langdurige professionaliseringstrajecten laten de grootste ontwikkeling in competenties zien. Bovenstaande conclusies gelden voor de HAN als geheel. Tussen academies zijn duidelijke verschillen zichtbaar in inzet van ict en competentie-ontwikkeling van docenten. Sommige academies staan stil of laten zelfs achteruitgang zien, bij andere academies is een vooruitgang te zien op bepaalde thema’s.
LINK
Met de start van de MBO Onderzoekswerkplaats Gepersonaliseerd leren met ict (OWP ICT) in 2018, werd in het mbo gekozen voor een nieuwe samenwerkingsvorm gericht op het realiseren van een verbetering van gepersonaliseerd onderwijs met behulp van ict. De OWP ICT bestaat uit vijf mbo-scholen (Koning Willem I College – voorheen ROC De Leijgraaf, Rijn IJssel, Mediacollege Amsterdam, Summa College en Graafschap College), het iXperium Centre of Expertise Leren met ict verbonden aan het lectoraat Leren met ict van de HAN, het practoraat Effectieve didactiek, het practoraat Mediawijsheid, het practoraat Innovatiesucces in het mbo, Tilburg University en IVA Onderwijs. De partners vonden elkaar in de gedeelde behoefte om te onderzoeken hoe ze gepersonaliseerd leren met ict in het mbo vorm kunnen geven en wat dat van docenten en studenten vraagt. In de OWP ICT zijn verschillende typen interventies uitgevoerd. De mbo-scholen hebben gewerkt aan het onderzoekend ontwerpen van onderwijs met ict in multidisciplinaire iXperiumdesignteams en -datateams en er zijn implementatieteams gevormd en uitgevoerd. Er heeft monitoronderzoek plaatsgevonden naar de benodigde (ict-)competenties op het gebied van leren en lesgeven met ict bij docenten en de (ict-)competenties bij studenten. Tot slot is er aan brede kennisdeling gedaan. Na vier jaar samenwerking is het werk nog niet af, maar kunnen er wel al antwoorden gegeven worden op basis van de ervaringen van de partners tot nu toe.
MULTIFILE
Deze rapportage bevat de resultaten van de afname van de monitor Leren en lesgeven met ict in het mbo in 2024. De afname heeft plaatsgevonden bij 18 instellingen. De resultaten laten zien hoe het is gesteld met de competenties van mbo-docenten voor leren en lesgeven met ict, hoe docenten handelen met ict in de les en hoe de mate en intensiteit van professionalisering samenhangt met de competenties en het feitelijk handelen in de les. De conclusie van 2024 is dat het aandeel docenten dat ict inzet in de les nog steeds even groot is als in 2022. In 2024 hebben docenten vooral aandacht besteed aan de informatievaardigheden van studenten. Docenten schatten hun eigen informatie- en mediavaardigheden hoog in. Hoewel blended onderwijs hoog op de agenda staat in het mbo, voelt het merendeel van de docenten zich daar nog niet erg vaardig in. De mate en intensiteit van professionalisering hangt samen met het handelen met en over ict in het onderwijs. Docenten die zich vaker én langduriger professionaliseren, handelen vaker met ict in het onderwijs dan docenten die zich korter of niet professionaliseren. Ook schatten de docenten die vaker of intensiever professionaliseren hun eigen competenties hoger in.
LINK
Deze publicatie belicht de uitdagingen van duurzame verandering in het onderwijs, met de focus op het (her)ontwerpen van leerarrangementen die aansluiten bij onderwijskundige vragen. Het benadrukt het belang van een doordachte implementatie en deelt waardevolle lessen en tips uit vier jaar ervaring met de MBO Onderzoekswerkplaats Gepersonaliseerd Leren met ict. In deze werkplaats hebben multidisciplinaire iXperiumdesignteams, bestaande uit mbo-docenten, ict-experts, onderzoekers en procesbegeleiders, concrete leerarrangementen en onderwijsproducten ontworpen voor gepersonaliseerd leren met ict. Een praktische gids voor het aanpakken van complexe onderwijsveranderingen. De MBO Onderzoekswerkplaats Gepersonaliseerd Leren met ict is een samenwerking tussen Koning Willem I College, Rijn IJssel, Mediacollege Amsterdam, Summa College, Graafschap College, het iXperium Centre of Expertise Leren met ict (verbonden aan het lectoraat Leren met ict van de HAN), het practoraat Effectieve Didactiek, het practoraat Mediawijsheid, het practoraat Innovatiesucces in het mbo, Tilburg University en IVA Onderwijs. De onderzoekswerkplaats is mede mogelijk gemaakt door het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) en MBO Digitaal.
LINK
In 2020 zijn KION, ROC Nijmegen (opleiding Pedagogisch Werk), HAN (opleidingen Ad Pedagogisch Educatief Professional (Ad PEP) en Pedagogiek) en het iXperium Centre of Expertise Leren met ict een samenwerkingsverband aangegaan vanuit de ambitie om de (aankomend) pedagogisch medewerkers en docenten Pedagogisch Werk te bekwamen in het gebruik van ict in hun vak. De partners streven ernaar om pionier te zijn in de ontwikkelingen in de kinderopvang met inzet en het gebruik van ict, waarbij onderwijs, onderzoek en werkveld samenwerken. Het uiteindelijke doel van de samenwerking is het creëren van een ict-ondersteunde speel- en ontwikkelomgeving voor kinderen van 0 tot 13 jaar, mede in het kader van het bevorderen van inclusie en het verminderen van kansenongelijkheid. In het kader van deze samenwerking is een competentieset voor spelend leren en ontdekken met digitale middelen voor medewerkers in de kinderopvang ontwikkeld. Deze competentieset is gebaseerd op en een aanvulling op competentiesets voor leren en lesgeven met ict die zijn ontwikkeld voor het onderwijs. De competentieset heeft betrekking op medewerkers in de kinderopvang in uitvoerende en aansturende rollen (pedagogisch medewerkers, pedagogisch coaches, locatie- en clustermanagers) en op alle typen kinderopvang (kinderdagopvang, VVE, buitenschoolse opvang). De competentieset is opgesteld voor en binnen de context van het samenwerkingsverband tussen KION, ROC Nijmegen, het iXperium en de HAN, maar ook nuttig en bruikbaar voor andere instellingen en organisaties op het gebied van de kinderopvang.
LINK
Deze publicatie richt zich op onderwijsprofessionals en leidinggevenden in het mbo en biedt inzicht in het proces van onderzoekend ontwerpen voor gepersonaliseerd onderwijs met ict. Het benadrukt de ervaringen en resultaten van meer dan 20 iXperiumdesignteams binnen de MBO Onderzoekswerkplaats Gepersonaliseerd Leren met ict, die tussen 2018 en 2022 actief waren bij vijf mbo-scholen. De teams werkten aan onderwijskundige vraagstukken en ontwikkelden ict-rijke leerarrangementen, zoals lessenreeksen en leerlijnen. De publicatie bevat praktijkgerichte voorbeelden, leiderschapstips en belangrijke aandachtspunten. Het doel is om te laten zien hoe onderzoekend ontwerpen duurzame oplossingen kan bieden voor praktijkvragen in het mbo. De MBO Onderzoekswerkplaats Gepersonaliseerd Leren met ict is een samenwerking tussen Koning Willem I College, Rijn IJssel, Mediacollege Amsterdam, Summa College, Graafschap College, het iXperium Centre of Expertise Leren met ict (verbonden aan het lectoraat Leren met ict van de HAN), het practoraat Effectieve Didactiek, het practoraat Mediawijsheid, het practoraat Innovatiesucces in het mbo, Tilburg University en IVA Onderwijs. De onderzoekswerkplaats is mede mogelijk gemaakt door het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) en MBO Digitaal.
LINK
