ZoekresultatenZoekresultaten
Volg ons op
Volg ons op
Types
0Instelling
26Bestandstype
9Taal
5Publicatiejaar
12Thema's
14Producttype
14Publicaties met bestand / URL
2Projectstatus
3Het onderzoeksproject 'Sociale cohesie in de klas' richt zich op het versterken van sociale cohesie in de klas. Samen met leraren en leerlingen wordt er gekeken naar huidige en nieuwe manieren om sociale cohesie te versterken en te meten in klassen en scholen met een grote sociaaleconomische en culturele diversiteit. Dit document bevat een kort overzicht over het project en het onderwerp.
DOCUMENT
De maatschappij wordt steeds diverser en ik-gerichter. De tegenstellingen tussen de verschillende etnisch-culturele groepen en tussen mensen met verschillende opvattingen lijken steeds groter en scherper te worden. Dat zet het gevoel van saamhorigheid onder druk en zorgt voor polarisatie. Is er nog wel sprake van sociale cohesie in samenleving en op school? Of moeten we daar helemaal niet naar streven omdat groepssaamhorigheid wellicht ten koste gaat van de opvattingen van het individuele kind en de wederzijdse tolerantie schaadt?
LINK
Sterke ik-gerichtheid en toenemende diversiteit leiden niet alleen tot spanningen in de maatschappij, maar ook in het klaslokaal. Leerlingen met verschillende achtergronden hebben soms amper contact met elkaar of voelen zich zelfs buiten de groep vallen. Leerkrachten vragen zich af hoe ze de sociale cohesie in hun klas kunnen versterken. Deze eerste bijdrage gaat daarop in. De tweede behandelt de vraag: in welke mate mag het streven naar groepssaamhorigheid ten koste gaan van de opvattingen van individuele leerlingen?
LINK
26 oktober 2020 vond de installatie van het CHE-lectoraat Samen Divers plaats. Tijdens de lectorale rede schetste Gert-Jan Veerman de route naar het gezamenlijke onderzoeksthema van de Academische basisscholen van de opleiding leraar basisonderwijs: versterken van sociale cohesie bij diversiteit. Ingegaan werd op hoe dit kan in een samenleving die steeds verder polariseert en of je dit als leerkracht eigenlijk wel wilt vanuit je onderliggende kernwaarden.
DOCUMENT
Demografische transitie – bezuinigingen – participatiesamenleving – zelforganisatie – eigen verantwoordelijkheid. Deze maatschappelijke en economische ontwikkelingen leiden tot veranderende verhoudingen tussen overheid, burgers en marktpartijen. Tegen de achtergrond van deze ontwikkelingen heeft de gemeente Slochteren het gebruik van maatschappelijke voorzieningen door het lectoraat Krimp en Leefomgeving in kaart laten brengen (Bovenhoff & Meier 2014). Naast inzicht in gebruik en waardering van deze voorzieningen, wil de gemeente meer zicht krijgen op de relatie tussen de aanwezigheid en het gebruik van voorzieningen enerzijds, en de subjectieve beleving van sociale cohesie anderzijds.
DOCUMENT
Onderzoeksopzet De Wijken- en Dorpendeal is een subsidieregeling van Provincie Gelderland die gericht is op het versterken van leefbaarheid en sociale cohesie. In dit kwalitatieve evaluatieonderzoek zijn negen deals onderzocht om inzicht te krijgen in hoe en in welke mate deze regeling bijdraagt aan sociale cohesie, welke factoren succes bevorderen of belemmeren en wat er nodig is om initiatieven verder te borgen. Het onderzoek combineert elf interviews met trekkers van de deals, negen Effectenpleinsessies met bewoners en professionals (totaal 53 deelnemers) en een korte vragenlijst (N=41) over sociale cohesie. Resultaten van werkwijze De volgende elementen dragen bij aan het bouwen van sociale cohesie in wijken en dorpen: • Samen doen is de motor van sociale cohesie: gezamenlijke activiteiten (organiseren, bouwen, beheren) creëren vertrouwen, nieuwe verbindingen en eigenaarschap. • Fysieke ontmoetingsplekken werken als katalysator: pleinen, dorpshuizen en openbaar groen maken laagdrempelige ontmoeting mogelijk en vormen de basis voor gemeenschapsvorming. • Wederkerigheid en vertrouwen zijn sleutelwaarden: informele uitwisseling en elkaar helpen versterken onderlinge relaties en betrokkenheid. • Verbindende professionals en bewoners zijn randvoorwaardelijk: dorpsverbinders slaan bruggen tussen bewoners en overheid en zorgen voor continuïteit zonder over te nemen. • Succes vraagt lokaal maatwerk: heldere samenwerkingsstructuren, flexibele financiering, meedenkende overheden en ruimte om te leren vergroten de duurzaamheid van initiatieven. Belangrijkste ervaren effecten • Sterkere sociale relaties en samenhorigheid: bewoners ontmoeten elkaar vaker, bestaande netwerken worden hechter en nieuwe verbindingen ontstaan; dit vergroot het gevoel van verbondenheid in wijk of dorp. • Gelijkere toegang en meer inclusie: voorzieningen en activiteiten worden toegankelijker voor diverse groepen, waardoor deelname verbreedt en bewoners meer zeggenschap en handelingsvermogen ervaren. • Verbeterde leefomgeving als zichtbare opbrengst: herinrichting van pleinen, dorpshuizen en vergroening zorgen voor aantrekkelijkere woonomgevingen en plekken voor ontmoeting. • Beperkte maar merkbare effecten op veiligheid: in enkele wijken is sprake van minder overlast en een groter gevoel van veiligheid door fysieke aanpassingen in de wijk. • Overige effecten: versterking van vroegsignalering en individuele effecten op gezondheid. Daarnaast spin-off: nieuwe initiatieven ontstaan vanuit de Wijken- en Dorpendeal. 4 Bevorderende factoren Belemmerende factoren Beschikbaarheid van kennis, expertise en leiderschap binnen de gemeenschap. Bureaucratie en verkokering op gemeentelijk niveau. Gedeelde visie en een gezamenlijk doel. Ongelijkwaardige machts- en kennisverhoudingen. Financiële en materiële randvoorwaarden. Bestuurlijke en ambtelijke discontinuïteit op gemeentelijk niveau en uitvoeringsproblemen. Gelijkwaardige samenwerking en bestuurlijke steun. Culturele en sociale geslotenheid. Actieve gemotiveerde bewoners. Ondersteunende cultuur en waardenkader. Capaciteits-, tijds- en financiële druk. Communicatie, verwachtingen en vertrouwensbreuken. Lerend vermogen en professionele ondersteuning. Moeilijk meetbare impact. Contextuele meewind. Externe factoren: inflatie, veranderde wetgeving. Daarnaast blijkt dat initiatieven vooral worden gedragen door relatief krachtige burgers. Minder mondige of kwetsbare groepen profiteren weliswaar mee van de deals, maar zijn minder zichtbaar in organiserende rollen. Hoewel niet iedereen ook in de organisatie van een deal moet zitten, roept het vragen op over inclusiviteit. Conclusie De Wijken- en Dorpendeal lijkt een effectief instrument om sociale cohesie te versterken in wijken en dorpen. De deals laten zien dat lokale gemeenschappen, met voldoende ruimte en vertrouwen, in staat zijn duurzame verbindingen en voorzieningen te creëren om sociale cohesie te versterken.
DOCUMENT
Volgens Gert-Jan Veerman verdient tolerantie een duidelijke plek in het onderwijs van de toekomst. Hij pleit ervoor dat leerkrachten samen met leerlingen misvattingen over tolerantie opsporen in bijvoorbeeld nieuwsitems. En door dialogen in de les kunnen leerkrachten aandacht besteden aan misvattingen die leerlingen misschien zelf hebben over tolerantie. ‘Onderwijs is een soort minisamenleving waarin leerlingen kunnen oefenen om tolerant samen te leven,’ vindt Veerman.
DOCUMENT
In 1988 werden in Nederland de eerste islamitische basisscholen opgericht. Sindsdien liggen de scholen regelmatig onder vuur. Critici vrezen dat religieuze segregatie de sociale integratie van kinderen belemmert. Dit artikel laat daarentegen, op basis van de resultaten van eerder onderzoek, zien hoe islamitische scholen kunnen bijdragen aan het wederzijdse proces van sociale integratie in de Nederlandse pluriforme samenleving. Verschenen in het special issue van Religions 'Islam and/in Education in the Netherlands' 13: 849.
MULTIFILE
In het suburbane Almere Buiten is gezocht naar third places, levendige plekken die sociale sociale cohesie bevorderen. Met de TESS methode zijn meerdere horecagelegenheden, groene locaties en maatschappelijke initiatieven onderzocht. Welke elementen maken third places tot levendige en aantrekkelijke plekken en welke rol speelt nabijheid bij het aantrekken van mensen naar third places?
DOCUMENT
