Hoe kun je ervoor zorgen dat betrokkenen bij onderwijsinnovatie vol energie en met plezier aan de slag gaan. De sleutel lijkt gevonden in een andere benadering van onderwijsinnovatie. Dit filmpje geeft een indruk hoe je als leider met die andere benadering ontwikkelenergie in onderwijsinnovatie vasthoudt en stagnatie oplost.
YOUTUBE
Vraagarticulatie helpt onderwijsprofessionals bij het formuleren en verhelderen van de juiste vragen met betrekking tot onderwijsvernieuwing, zodat innovatie daadwerkelijk aansluit bij praktijkbehoeften. Effectieve vraagarticulatie vereist samenwerking tussen leraren, leidinggevenden, onderzoekers en andere stakeholders om tot relevante en haalbare innovaties te komen en verloopt doorgaans in drie fasen: Het stimuleren van vragen in de praktijk Het doorgronden en verscherpen van de vraag Herformuleren van de vraag voor verdere actie. De publicatie ‘Vraagarticulatie in de context van onderwijsinnovatie met ict’ biedt een praktische handreiking voor scholen en onderwijsinstellingen die bezig zijn met onderwijsinnovatie met ict. Het richt zich op het belang van goede vraagarticulatie als een cruciale stap in dit proces. De publicatie beschrijft methoden en werkvormen om vraagarticulatie te ondersteunen, zoals gespreksleidraden, evaluatie-instrumenten en reflectiemethoden en is bedoeld om scholen en onderwijsprofessionals te helpen gestructureerd en onderbouwd onderwijsinnovatie met ict vorm te geven, waarbij praktijk en onderzoek effectief met elkaar verbonden worden.
LINK
Onderwijsinnovatie met ict is complex en vraagt om samenhang tussen didactiek, technologie en organisatie. Ondersteuners vervullen hierin een sleutelrol: zij verbinden systemen, professionalisering, onderwijspraktijk en infrastructuur, en zorgen dat innovatie evidence-informed wordt gerealiseerd. Tegelijk is hun rol vaak onduidelijk: functietitels verschillen, taken zijn versnipperd en formele functieprofielen ontbreken vaak. Het competentieprofiel voor het ondersteunen van onderwijsinnovatie met ict geeft inzicht in de rollen, taken en benodigde competenties van ict-onderwijsondersteuners, zodat zij effectief kunnen worden ingezet én ondersteund in hun ontwikkeling. Wat is het competentieprofiel? Het competentieprofiel beschrijft de expertise die nodig is voor ict-onderwijsondersteuners die bijdragen aan onderwijsinnovatie met ict. Het koppelt competenties aan verschillende organisatieniveaus – operationeel, tactisch en strategisch – zodat ze beter zijn te duiden binnen de context van de onderwijsinstelling. Het competentieprofiel bestaat uit twee algemene dimensies: eigen digitale geletterdheid en professioneel handelen. Daarnaast worden drie taakdomeinen onderscheiden: het ondersteunen van organisatieontwikkeling, het ondersteunen van onderwijsontwikkeling en het ondersteunen van professionalisering. Afhankelijk van hun functie en werkomgeving kunnen ict-onderwijsondersteuners zich richten op één of meerdere van deze taakdomeinen. Daarbij nemen zij verschillende rollen aan, zoals adviseur, coach, onderwijskundige, technovator, trainer of veranderkundige. Het profiel maakt inzichtelijk welke competenties gevraagd worden en biedt houvast aan zowel individuele professionals als onderwijsinstellingen om gericht te werken aan (door)ontwikkeling. Voor wie is het competentieprofiel? Het competentieprofiel richt zich op ondersteunend personeel dat betrokken is bij onderwijsinnovatie met ict. Denk aan i-coaches, blended coaches, icto-coaches, onderwijskundig ict-professionals, maar ook aan onderwijskundigen, beleidsmedewerkers en projectleiders die zich richten op digitalisering en het anders organiseren van onderwijs met ict. Het competentieprofiel is bedoeld voor: Ict-onderwijsondersteuners zelf: als hulpmiddel voor zelfinzicht, professionele ontwikkeling en het versterken van hun bijdrage aan onderwijsinnovatie met ict. Leidinggevenden en beleidsmakers: als strategisch instrument om deze professionals doelgericht te positioneren, ondersteunen en ontwikkelen binnen de organisatie.
LINK
Onderwijsinnovatie met ict is complex en vraagt om samenhang tussen didactiek, technologie en organisatie. Ondersteuners vervullen hierin een sleutelrol: zij verbinden systemen, professionalisering, onderwijspraktijk en infrastructuur, en zorgen dat innovatie evidence-informed wordt gerealiseerd. Tegelijk is hun rol vaak onduidelijk: functietitels verschillen, taken zijn versnipperd en formele functieprofielen ontbreken vaak. Het competentieprofiel voor het ondersteunen van onderwijsinnovatie met ict geeft inzicht in de rollen, taken en benodigde competenties van ict-onderwijsondersteuners, zodat zij effectief kunnen worden ingezet én ondersteund in hun ontwikkeling. Wat is het competentieprofiel? Het competentieprofiel beschrijft de expertise die nodig is voor ict-onderwijsondersteuners die bijdragen aan onderwijsinnovatie met ict. Het koppelt competenties aan verschillende organisatieniveaus – operationeel, tactisch en strategisch – zodat ze beter zijn te duiden binnen de context van de onderwijsinstelling. Het competentieprofiel bestaat uit twee algemene dimensies: eigen digitale geletterdheid en professioneel handelen. Daarnaast worden drie taakdomeinen onderscheiden: het ondersteunen van organisatieontwikkeling, het ondersteunen van onderwijsontwikkeling en het ondersteunen van professionalisering. Afhankelijk van hun functie en werkomgeving kunnen ict-onderwijsondersteuners zich richten op één of meerdere van deze taakdomeinen. Daarbij nemen zij verschillende rollen aan, zoals adviseur, coach, onderwijskundige, technovator, trainer of veranderkundige. Het profiel maakt inzichtelijk welke competenties gevraagd worden en biedt houvast aan zowel individuele professionals als onderwijsinstellingen om gericht te werken aan (door)ontwikkeling. Voor wie is het competentieprofiel? Het competentieprofiel richt zich op ondersteunend personeel dat betrokken is bij onderwijsinnovatie met ict. Denk aan i-coaches, blended coaches, icto-coaches, onderwijskundig ict-professionals, maar ook aan onderwijskundigen, beleidsmedewerkers en projectleiders die zich richten op digitalisering en het anders organiseren van onderwijs met ict. Het competentieprofiel is bedoeld voor: Ict-onderwijsondersteuners zelf: als hulpmiddel voor zelfinzicht, professionele ontwikkeling en het versterken van hun bijdrage aan onderwijsinnovatie met ict. Leidinggevenden en beleidsmakers: als strategisch instrument om deze professionals doelgericht te positioneren, ondersteunen en ontwikkelen binnen de organisatie.
LINK
Presentatie Daphne Vogel op een bijeenkomst palliatieve zorg in mei 2025
DOCUMENT
Onderwijsinnovaties leiden vaak niet tot de beoogde resultaten. Stagnatie in onderwijsinnovaties is een belangrijke oorzaak voor het uitblijven van resultaten. De stagnatie is het gevolg van twee kernproblemen in onderwijsinnovatie: (1) een lineaire basisredenering die geen recht doet aan het moeilijk te voorspellen verloop van onderwijsinnovatie en (2) de innovatie gaat voorbij aan het inhoudelijke debat met docenten, waardoor docenten niet geneigd zijn het nieuwe gedrag te implementeren. In het promotie-onderzoek van Remco Coppoolse wordt de lineaire basisredenering ingewisseld voor het dynamisch multi-actor perspectief. Dit nieuwe perspectief vraagt om ander gedrag van de leider van onderwijsinnovatie, de innovatiemanager. Doel van deze studie is om werkregels te ontwerpen die een innovatiemanager kan inzetten om continuïteit in onderwijsinnovatie te realiseren, vanuit het dynamisch multi-actor perspectief. In een ontwerpgericht onderzoek is met drie verschillende onderzoeksmethoden een set van 18 werkregels ontwikkeld voor innovatiemanagers. De werkregels zijn geprojecteerd op een spiraalvormig ordeningskader, waarmee een oriëntatiebasis is ontstaan voor innovatiemanagers, een bron waaruit zij kunnen putten bij het begrijpen en beïnvloeden van onderwijsinnovatie. De oriëntatiebasis omvat vier rondes die de overdracht van ontwikkelenergie tussen actorengroepen representeren in verschillende fases van de onderwijsinnovatie. Vrijkomen van ontwikkelenergie houdt de onderwijsinnovatie gaande, uitblijven leidt tot stagnatie. Eerste proeven in de praktijk laat zien dat inzet van de oriëntatiebasis door innovatiemanagers bijdraagt aan de continuïteit van onderwijsinnovatie.
DOCUMENT
De wereld, de maatschappij en de beroepspraktijk veranderen snel, hierdoor staat onderwijsinnovatie al jaren hoog op de agenda van wetenschappers, opleiders en beleidsmakers.
LINK
Onderwijsinnovatie en empowerment van leerlingen
DOCUMENT
Evidence-informed werken helpt namelijk om doelgericht en systematisch te werk te gaan, bewust rijke informatie te verzamelen en deze kritisch te beoordelen. En dat het liefst in een team waarin ruimte is voor verschillende perspectieven. Hierdoor worden bekende valkuilen vermeden en vergroot je de kans op succesvolle innovatie. Door ruimte te bieden voor verschillende perspectieven, door op zoek te gaan naar kennis over wat werkt, waar, wanneer en voor wie, en door het voeren van het gesprek, worden er betere beslissingen genomen over onderwijsinnovaties. Met nóg beter onderwijs als resultaat!
MULTIFILE
Een bundel met bijdragen van studenten, docenten en vertegenwoordigers van het werkveld waarin zij uiteen zetten hoe je de onderwijspraktijk door ontwerpgericht praktijkonderzoek stap voor stap verder kunt brengen. Deze bundel geeft een indruk wat het project Vierslagleren heeft opgeleverd voor de studenten, de scholen en de betrokken besturen.
DOCUMENT
