Hoofdstuk 4: Nieuwe publieke ruimtes

Hoofdstuk uit de bundel *Lerende sociale professionals*. Om de relevantie van nieuwe publieke ruimtes op waarde te schatten, is het belangrijk verder te kijken dan motivaties alleen. Mensen kunnen zulke goede bedoelingen hebben maar daarmee weten we niet of het ook wordt omgezet in daden. We zijn daarom geïnteresseerd in de sociale opbrengsten van publieke ruimtes, zoals in deze bundel eerder beschreven huiskamer van House of Hope. Helpen publieke ruimtes – en de activiteiten die er georganiseerd worden – om bijvoorbeeld de sociale samenhang en de individuele en collectieve zelfredzaamheid te versterken? En leidt dit niet tot sociale uitsluitingsmechanismen? Het is lange tijd vanzelfsprekend geweest dat sociale professionals de verantwoordelijkheid hadden om publieke ruimtes te beheren en activiteiten te organiseren. De tijd dat de gemeenten de welzijnsaccommodaties betalen is voorbij. Nu er bij de nieuwe publieke ruimtes sprake is van zelforganisatie, is de vraag of er nog een rol is weggelegd voor de sociale professional en hoe die rol er uitziet. Dit roept de vraag op: Welke functies vervullen nieuwe publieke ruimtes in de wijk en welke rol speelt de ‘nieuwe sociale professional’ hierbij? In deze bijdrage behandelen we op basis van vier deelvragen de Buurtwinkel in het Oude Westen en de Nieuwe Nachtegaal in Oud Charlois (beide in Rotterdam) als ontmoetingsplek – publieke ruimte – in en voor de buurt. In de conclusie zal nader worden ingegaan op de verschillen en overeenkomsten tussen beide casussen.

Het sociale werkveld in Nederland is in beweging, vooral vanwege grootschalige decentralisaties van de rijksoverheid naar gemeenten. De Wet maatschappelijke ondersteuning is onderdeel van die decentralisaties en om professionals goed toe te rusten voor de veranderingen zijn Wmo-werkplaatsen opgericht. Sinds eind 2012 is ook in Rotterdam een Wmo-werkplaats actief, geleid door lectoren van de Hogeschool Rotterdam en Hogeschool Inholland. De bundel *Lerende sociale professionals* biedt een overzicht van de resultaten van het praktijkgerichte onderzoek van de Wmo-werkplaats Rotterdam in de afgelopen jaren. Zeven beloftevolle praktijken zijn onderzocht en samen met de betrokkenen is gesproken over het verder ontwikkelen ervan. Rond de beloftevolle praktijken en de bredere thematiek van decentralisaties in het sociale werkveld heeft de Wmo-werkplaats ook activiteiten georganiseerd over kennisdeling en reflectie. Dat past bij de lerende aanpak die is gekozen. Tegen die achtergrond zijn aan elk hoofdstuk een of meer casussen toegevoegd en zijn daar leervragen bij geformuleerd. Alleen lerende sociale professionals zijn in staat om de complexe kwesties die er spelen in het werkveld adequaat aan te pakken.