Artikel dat een stand van zaken geeft van (onderzoek naar en implementatie van) semantisch grammaticaonderwijs in het voortgezet onderwijs. Tevens wordt in dit artikel ingegaan op de semantische benadering van voorzetsels. Dit artikel vormt achtergrondinformatie bij de workshop die ik op 29-11-2013 op de HSN-conferentie op de Hogeschool van Utrecht heb gegeven.
MULTIFILE
L1 grammar teaching worldwide often takes the form of traditional grammar teaching with decontextualized parsing exercises and rules of thumb. Some researchers have proposed enriching such forms of grammar teaching by relating traditional grammatical concepts to underlying metaconcepts from linguistic theory. The merits of such an approach have become apparent in recent intervention studies, but the question remains how teachers perceive such forms of grammar teaching, which is of particular importance for curriculum development. The present study investigated Dutch teachers’ beliefs in focus groups and a national survey (N = 127). It is found that Dutch language teachers see important benefits of a metaconceptual approach to grammar teaching, particularly as a means to improve students’ grammatical understanding. However, results also indicate that while teachers may see clear pedagogical and conceptual advantages of working based on underlying metaconcepts, their own teaching practice appears to be much more traditional. This discrepancy is explained by assuming that contextual factors have a restraining effect on what teachers can or want to do in reality. Once such contextual factors no longer play a part, teachers’ views tend to be much more geared towards a metaconceptual approach. The paper concludes with some implications for future research.
In dit project ontwikkelt het HvA-lectoraat Responsible IT in co-creatie met Digital Agency Fonk een werkend prototype van een innovatieve educatieve AI-applicatie, die de taalvaardigheid van kinderen en ouders vergroot. Onderdeel van deze applicatie is een functionaliteit voor taalvereenvoudiging op basis van AI. Dit software-onderdeel analyseert tijdens het lezen het AVI niveau van de lezers en past het verhaal hier automatisch op aan. Met audio- en spraakanalyse worden fouten in o.a. uitspraak, grammatica en woordbegrip gedetecteerd, en het niveau van de tekst automatisch verhoogd of te verlaagd. Door de moeilijkheidsgraad van de tekst langzaam te verhogen wordt de leesvaardigheid verbeterd.
Nederlands is een kernvak op school dat een belangrijke rol speelt bij de ontwikkeling van taalvaardigheid van alle leerlingen. Inzicht in de grammatica van een taal kan daaraan bijdragen. Het huidige grammaticaonderwijs in scholen is echter nog (te) vaak gericht op het leren van ezelbruggetjes, trucjes en ‘teaching to the test’, en draagt in die vorm nauwelijks bij aan taalinzicht van leerlingen. Leraren weten vaak niet goed hoe ze grammaticaonderwijs op een betekenisvolle manier kunnen vormgeven en leerlingen begrijpen vaak niet waar ze grammatica voor nodig hebben. Uit onderzoek bij vwo-leerlingen blijkt dat grammaticaonderwijs betekenisvoller wordt door het gebruik van zogeheten ‘metaconcepten’ en het stimuleren van grammaticale redeneervaardigheid. Een dergelijke benadering leidt bij die leerlingenpopulatie eveneens tot sterke verbeteringen in het redeneren over grammaticale problemen, en daarmee tot een dieper inzicht in de materie. Over de invloed van een ‘metaconceptuele’ didactische aanpak gericht op taalinzicht van vmbo-leerlingen is echter nog weinig bekend, terwijl juist bij deze leerlingen de ontwikkeling van taalvaardigheid doorgaans extra aandacht vraagt. Taalbeheersing speelt immers een belangrijke rol in kansen en mogelijkheden die leerlingen zowel tijdens als na hun schoolloopbaan krijgen. Het hier voorgestelde onderzoek heeft als doel betekenisgericht grammaticaonderwijs te ontwikkelen voor vmbo-kaderleerlingen. In de eerste fase van het project wordt de Lesson Study-methodiek ingezet om grammaticaonderwijs voor vmbo-kader leerlingen te ontwerpen gericht op de ontwikkeling van taalinzicht en redeneervermogen en, parallel daaraan, de vakdidactische professionalisering van de deelnemende leraren Nederlands te stimuleren. Vervolgens wordt in de tweede fase van het project een quasi-experimenteel interventieonderzoek uitgevoerd om zicht te krijgen op de invloed van de ontworpen didactische aanpak op de ontwikkeling van het grammaticale inzicht en redeneervermogen van de onderzoeksgroep.
Het lectoraat Dovenstudies werkt aan een nieuw grammaticaboek over de Nederlandse Gebarentaal, dat goed aansluit bij wat studenten in hun toekomstige beroep tegenkomen en nodig hebben.Doel We ontwikkelen een grammaticaboek van de Nederlandse Gebarentaal, op basis van de huidige wetenschappelijke inzichten. Dit boek wordt geschreven voor hbo-studenten van het Instituut voor Gebaren, Taal & Dovenstudies (IGT&D). Looptijd 01 januari 2018 - 01 december 2020 Aanpak Literatuuronderzoek naar de grammatica van de Nederlandse Gebarentaal vormt de basis van het boek. De inhoud van het boek is evidence-based en past bij wat studenten in hun toekomstige beroep tegenkomen en nodig hebben. We gebruiken actueel en aantrekkelijk (beeld)materiaal en onderzoeken hoe we apps hierbij handig kunnen inzetten. Ook wisselen we de lesstof af met opdrachten.