In het consortium ‘iXpact: gepersonaliseerd leren met en over ict’ werkten onderwijspartners uit po, vo, mbo, hbo, lerarenopleidingen, diverse hogescholen en onderzoekspartners in de periode 2020-2024 samen rond het thema gepersonaliseerd leren met en over ict. Het consortium wilde de verbinding tussen deze partijen versterken in een landelijke, sectoroverstijgende structurele kennisinfrastructuur met als overkoepelend doel het verbeteren van onderwijs en (leraren)opleidingen met behulp van ict. Op die manier beoogde iXpact een bijdrage te leveren aan het vergroten van de impact van onderzoek op onderwijsinnovatie met ict in de praktijk door de aanwezige kennis sectordoorsnijdend te bundelen, te verbinden en verder uit te bouwen. Een van de doelen van iXpact was om ervoor te zorgen dat onderwijspartners beter in staat zijn om kennisvragen te formuleren die aansluiten bij hun school- en opleidingsontwikkeling en dat zij ontwikkelde kennis kunnen benutten in de onderwijspraktijk en in beleid. Om betrokkenen binnen scholen beter toe te rusten voor het formuleren van eigen kennisvragen, het samenwerken met onderzoekers en het benutten van kennis uit onderzoek, zijn binnen iXpact verschillende professionaliseringstrajecten ontwikkeld en uitgevoerd, te weten: Een professionaliseringstraject voor verbinders Een professionaliseringstraject voor procesbegeleiders en onderzoekers Een professionaliseringstraject voor leidinggevenden In dit rapport beschrijven we de doelen, opzet en de evaluatie van deze professionaliseringstrajecten.
MULTIFILE
In deze publicatie beschrijven we onze visie op praktijkonderzoek als professionele leerstrategie, waarmee beginnende en ervaren docenten hun eigen dagelijkse praktijk kunnen verbeteren. Aan de hand van voorbeelden laten we zien wat praktijkonderzoek kan betekenen in scholen en (leraren)opleidingen en op welke wijze dit vorm kan krijgen. Inhoudsopgave publicatie 'Praktijkonderzoek als professionele leerstrategie in onderwijs en opleiding' 1. Inleiding over doel en introductie van de verschillende hoofdstukken (leeswijzer). 2. Praktijkonderzoek als professionele leerstrategie (Sanneke Bolhuis) Het doel van praktijkonderzoek is met meer inzicht en begrip handelen in de specifieke eigen context. Praktijkonderzoek is daarbij zelf een interventie. Docenten als onderzoekers van eigen praktijk zijn onderdeel van wat zij onderzoeken. 3. Toetsing en beoordelen in het onderwijs: een continu onderzoek naar de ontwikkeling van de leerlingen of studenten (Desirée Joosten-ten Brinke) Leraren en opleiders toetsen de leervorderingen van hun leerlingen en studenten voortdurend. Daarmee zijn ze in feite voortdurend onderzoek aan het doen, ook al zijn ze zich daarvan misschien niet zo bewust. 4. Beter onderbouwd handelen door praktijkonderzoek: voorbeelden en voorwaarden (Ilona Mathijsen) Dit hoofdstuk laat zien hoe een docent door praktijkonderzoek zijn handelen beter of anders onderbouwt en daardoor mogelijk ook beter of anders gaat handelen. 5. Praktijkonderzoek doe je samen (Quinta Kools) Samen praktijkonderzoek doen zorgt voor een betere kwaliteit van het praktijkonderzoek, voor continuïteit, verbondenheid tussen docenten en een groter draagvlak voor de uitkomsten. 6. Het betrekken van belanghebbenden bij praktijkonderzoek (Quinta Kools) In dit hoofdstuk gaat het over de mogelijke betrokkenen of belanghebbenden bij praktijkonderzoek: wie maken deel uit van het probleem, wie zouden een bijdrage kunnen leveren aan het beter begrijpen of een betere aanpak, voor wie heeft het onderzoek mogelijk consequenties? 7. Praktijkonderzoek doen moet je leren (Sanneke Bolhuis) Doel van dit hoofdstuk is om een beeld te geven van de persoonlijke kwaliteiten en competenties die nodig zijn voor het doen van praktijkonderzoek. Ook wordt besproken waar scholen op zouden moeten letten als ze scholing voor praktijkonderzoek door leraren de school in halen. 8. Praktijkonderzoek van studenten in de lerarenopleiding begeleiden (Karen Krol) Dit hoofdstuk bespreekt hoe studenten leren om praktijkonderzoek uit te voeren als professionele leerstrategie en wat dat vraagt van de begeleiders (opleiders in het instituut en/of de school). 9. De rol van leidinggevenden bij praktijkonderzoek in onderwijs en opleiding (Sanneke Bolhuis en Quinta Kools). In dit hoofdstuk worden de condities besproken die leidinggevenden moeten creëren om praktijkonderzoek tot de 'normale' onderwijspraktijk te laten behoren. Intermezzo's Tussen de hoofdstukken worden korte voorbeelden van praktijkonderzoek beschreven. Dit zijn voorbeelden van praktijkonderzoek door: o lerarenopleiders, die onderzoek deden in een kenniskring van het lectoraat o studenten van de lerarenopleidingen o leraren in hun school.