Deze publicatie is gemaakt in het kader van het project "Proceskeuze voor de fabricage van producten met hoge nauwkeurigheidseisen te vervaardigen in kleine series" en verschijnt tezamen met de publicatie "Een vergelijking van het laserlassen met conventionele lastechnieken voor kleine series producten". Het doel van deze publicatie is het ondersteunen van de ontwerper en de werkvoorbereider bij het kiezen van het optimale omvormproces wat betreft technologie en economie. Hierbij dient niet alleen te worden uitgegaan van de eisen die aan het eindproduct gesteld worden, maar er dient ook rekening te worden gehouden met de eisen die opvolgende bewerkingen, zoals lasprocessen aan halffabrikaten stellen.
In deze publicatie wordt een 'tool' aangeboden om tot een gestructureerde selectie, keuze en implementatie van CADCAM systemen te komen. Deze tool is ontwikkeld in het kader van het project "Procesinnovatie Verspaning voor MKB-bedrijven". Naast deze publicatie zijn ook vijf andere tools ontwikkeld en uitgegeven in de vorm van een publicatie (te downloaden via
Met het project HyMa-Tech beoogt het lectoraat Automotive Research van de HAN samen met haar partners een matrijstechnologie te ontwikkelen waarmee de potenties van 3D metaal printen en inductie verwarming beschikbaar worden voor MKB bedrijven. Een dergelijke matrijs beantwoordt de vraag van bedrijven naar effectievere productie, de mogelijkheid om flexibeler te kunnen opereren en klanten beter te bedienen. Doel van dit project is het combineren van technieken om daarmee matrijzen te ontwikkelen welke sneller geproduceerd kunnen worden en om de productie efficiëntie vergroten bij het vervaardingen van (vezelversterkte) thermoplastische kunststofproducten. Deze efficiëntie toename volgt uit het directer verwarmen en/of koelen van producten in de matrijs. Om cyclisch efficiënt te verwarmen is gekozen voor inductietechnologie. Koelelementen met een groot contactoppervlak dicht onder het matrijsoppervlak maken een snelle afkoeling mogelijk. Complexe geometrieën kunnen met Additive Manufacturing worden gerealiseerd. Daarnaast biedt deze techniek ook de mogelijkheid complexere vormmatrijzen efficiënter te vervaardigen en aanlooptijden te verkorten. Het toepassen van 3D metaalprinttechnologie leidt tot een belangrijke innovatie voor de ontwikkeling van persmatrijzen en de daarmee te produceren kunststofproducten. Voor het succesvol integreren van deze techniekcombinatie in een matrijs wordt gelet op het vloeigedrag van het thermoplastische composietmateriaal. Het voorspellen van het vloeipad door middel van simulatie biedt voordelen bij matrijsontwerp, gebruik tijdens productie en het bepalen van de eigenschappen van het eindproduct en is een integraal onderdeel van HyMa-Tech. Het ontwikkelen van 3D hybride matrijzen met inductie-verwarmingstechnologie voor toepassing van thermoplastisch materiaal is interessant voor alle betrokken partners. Kennis en kunde die gezamenlijk wordt opgedaan levert concurrentievoordeel op voor de betrokken MKB bedrijven, die sneller en flexibeler productaanvragen kunnen verwerken. In het bijzonder voor de elektrische mobiliteit sector zijn de voordelen aanzienlijk, omdat lichtgewicht oplossingen erg in trek zijn om energieverbruik van voertuigen te verlagen en daarmee de actieradius te vergroten.
Mede vanwege de recente ontwikkelingen op het gebied van productietechnieken en de toegenomen kennis van (toepasbaarheid van) ThermoPlastische Composiet (TPC) materialen met een competitieve kostprijs, wordt het in beginsel mogelijk om specifieke componenten in grote series uit TPC te vervaardigen voor automobielen. Al enige tijd is de automotive sector hierin zeer geïnteresseerd. De bedrijven geven echter aan dat ze hulp nodig hebben bij het ontwikkelen van de hoogbelaste en veiligheidskritische componenten uit TPC-materiaal en op een zodanig wijze dat deze in serie geproduceerd kunnen worden. In de voorliggende aanvraag onderzoeken de lectoraten Lichtgewicht Construeren van Saxion en Automotive Research van de HAN gezamenlijk met een groep ondernemers uit de toeleverende èn toepassende industrie de mogelijkheden en beperkingen van de toepassing van componenten uit TPC voor de wielophanging van automobielen. Daarbij wordt het gehele ontwerp traject doorlopen van functionele en technische eisen, modelleren, analyseren, produceren en testen (inclusief praktijkvalidatie). In dit project worden de verschillende functionaliteiten van de ophanging van voertuigen, meer specifiek veer, demper en fusee, op basis van eisen en uitdagingen voorkomende uit praktijk, opnieuw ontworpen. Nadruk zal daarbij gelegd worden op de maakbaarheid van producten gebaseerd op de veranderde randvoorwaarden die de inzet van TPC materialen en productietechnieken met zich meebrengen. Doel is om zo tot te komen tot de formulering van innovatieve concepten die, in overeenstemming met het werkveld, nader uitgewerkt kunnen worden in het project. Daarbij is ook een kostenmodel inbegrepen. Deze concepten zullen worden geanalyseerd door middel van de inzet van moderne computermodellen (mathematisch en eindige elementen). Vervolgens dient de stap van ontwerp naar productie uitgewerkt te worden door de inzet van specifieke productietechnieken ontwikkeld waarmee de concepten kunnen worden gerealiseerd. Het einddoel is om de prestaties van de gerealiseerde concepten te beproeven op labschaal alsmede in beschikbare voertuigen. Dit gehele traject zal leiden tot nieuwe inzichten in mogelijkheden (en beperkingen) om een doorbraak van TPC’s in de automobiel industrie een impuls geven.
Kan 3D-printing mijn onderneming concurrerender maken? Deze vraag legden de kunststof verwerkende bedrijven RiZZ Plastics en VMT Products neer bij Fontys Hogeschool Engineering in Eindhoven. “Waarschijnlijk wel,” antwoordde Ir. Rein van der Mast, de 3D printing specialist van Fontys. Partijen willen met elkaar het huidige potentieel van 3D-printing voor beide ondernemingen onderzoeken. Het printen van onderdelen van spuitgietmatrijzen, zowel in kunststof als metaal is niet nieuw en wordt hier en daar in de wereld al ingezet. Voor de betrokken MKB’ers is het potentieel echter nog niet gebleken. Bovendien is hun situatie niet standaard voor wat betreft hetgeen zij doen aan matrijzenbouw en spuitgieten. Partijen willen met elkaar nagaan in welke mate 3D-printing, ook bekend onder de naam additive manufacturing, zowel de maker van spuitgietmatrijzen als degene die ermee spuitgiet iets te bieden heeft dat de bekende conventionele oplossingen overstijgt. Hoewel de invulling technologisch is, is uiteraard het commercieel perspectief ook van belang.